Wolf, geit en kool
De wolf eet de geit op, de geit eet de kool op: zet iedereen over. Twaalf raadsels, en missers die je aan het lachen maken.
Vanaf 6 jaar
Ranglijst
Ranglijst laden…
Een veerman, een boot met plaats voor één, en drie passagiers die elkaar niet kunnen luchten: de wolf eet de geit op, de geit eet de kool op. Het raadsel is meer dan duizend jaar oud, het past in drie regels, en het laat nog altijd de helft van de mensen die het voor het eerst horen in de steek. Zeven overtochten volstaan, maar je moet aanvaarden dat je iemand terugbrengt, en dat is precies wat je hersenen weigeren.
Dit spel neemt dat oversteekraadsel als eerste stap, en stapelt er elf andere bovenop. Twaalf in totaal, verdeeld over drie families: de rivier, met haar regels over wie niet samen achter mag blijven; een groep wolven en schapen waar het aantal telt; en een brug bij nacht, waar één enkele lamp de weg verlicht voor twee mensen tegelijk. Overal dezelfde beweging, telkens andere regels.
En als het misgaat, gaat het ook echt mis: de wolf sluipt op zijn tenen dichterbij, een struik trilt, een klein boertje, een bot valt op de grond. Niets is verloren: het raadsel zet zichzelf terug en je probeert opnieuw. De missers zijn de helft van het plezier, dus daar is veel zorg in gestoken.
Je speelt gratis, in je browser, zonder downloaden en zonder account, op een computer, een tablet of een smartphone.
Zo speel je
Alles werkt met een vinger, een muis of het toetsenbord.
- Tik op een passagier om hem aan boord te nemen: hij springt in de boot, die een beetje dieper zakt.
- Tik nog eens om hem weer aan wal te zetten.
- Tik op de boot, of op de overkant, om over te steken. De paarse knop Oversteken doet hetzelfde.
- Op een toetsenbord:
Tabgaat van passagier naar passagier,Spatieneemt hem aan boord of zet hem aan wal,Enterstart de overtocht.Backspacemaakt ongedaan.
De veerman, als er een is, zit altijd aan boord: hij roeit, en een oever waar hij staat, is veilig. Zolang hij erbij is, durft de wolf niet aan de geit te komen. Het gevaar begint op het moment dat de boot vertrekt.
Drie knoppen horen bij het spel. Ongedaan maken neemt de laatste overtocht in één keer terug, zo vaak als je nodig hebt. Hint toont welke passagier je nu aan boord moet nemen om op de kortste weg te blijven. Alles opnieuw zet het raadsel terug, zonder te raken aan de sterren die je al op andere raadsels verdiend hebt.
Onder het tafereel houdt een strook zand elke overtocht bij die je gemaakt hebt: één pijl per tocht, met de passagiers die aan boord waren. Het is het geheugen van je spel, en door het terug te lezen zie je vaak waar je in rondjes draait.
De drie werelden
De rivier
Vier raadsels, een veerman, en passagiers die niet samen alleen mogen blijven.
Het eerste is de klassieker: wolf, geit, kool, één plaats in de boot, minstens zeven overtochten. Het tweede voegt een tweede geit toe, en de twee geiten weigeren samen in te stappen: ze geven elkaar kopstoten. Deze keer heeft de boot twee plaatsen, en dat verandert alles: je moet uitzoeken welk paar als eerste kan vertrekken zonder dat het op een van beide oevers misloopt.
Het derde brengt een nieuwe bezetting: een vos, een kip, een zak graan, en een hond die naar de maan huilt zodra hij alleen op een oever achterblijft. Negen overtochten. Het vierde keert terug naar de wolf, de geit en de kool, en voegt diezelfde hond toe, plus een mand appels die niet vanzelf rechtop blijft staan: er moet altijd iemand naast. Vijf passagiers, één plaats, elf overtochten.
Wolven en schapen
Hier is er geen veerman. Iemand aan boord moet roeien, dus de boot vertrekt nooit leeg. En de regel is geen lijst van verboden paren meer, maar een telling: op een oever mogen er nooit minder schapen zijn dan wolven. Eén schaap tegenover twee wolven, en het loopt slecht af. Geen enkel schaap daarentegen, en de wolven doen niets: drie wolven alleen op een oever laten, mag perfect.
De wolven waarschuwen je ook. Staat de regel op het punt te breken, dan grommen en wiegen ze: het signaal is niet alleen een kleur, het beweegt.
Eerst twee paren, vijf overtochten. Dan drie paren, en daar wordt het tellen pittig: elf overtochten, met heen-en-weertochten die absurd lijken en toch nodig zijn. Het derde raadsel vervangt het laatste schaap door een lammetje dat er niet tegen kan om alleen gelaten te worden. Het vierde zet vier wolven en vier schapen op een rij, een boot met drie plaatsen, en een wolfje, een van de vier wolven, dat niet kan roeien: het vertrekt nooit zonder een volwassene.
De brug bij nacht
Een heel andere maat. Vier tot zes mensen moeten in het donker een brug over, er is maar één lamp, de brug houdt maar twee mensen tegelijk, en twee mensen die samen oversteken, gaan op het tempo van de traagste. Wat je telt, is niet langer het aantal tochten, maar de minuten.
Het schoolvoorbeeld van deze brugpuzzel opent de wereld: vier wandelaars die één, twee, vijf en tien minuten nodig hebben. De voor de hand liggende oplossing, waarbij de snelste iedereen overbrengt en telkens de lamp terugbrengt, kost negentien minuten. De juiste kost er zeventien, en daarvoor stuur je de twee traagsten samen, één keer, terwijl de twee snellen aan beide kanten het werk doen. De volgende drie raadsels pakken dat idee op met vijf en dan zes wandelaars en andere tijden.
De lamp heeft een beperkte voorraad olie: in het eerste raadsel genoeg voor 25 minuten. Duren de overtochten samen langer, dan gaat ze uit, en botst iedereen tegen elkaar in het donker.
Als het misgaat
Een ramp kost je niets anders dan tijd, en je mag ze tot het einde bekijken.
- De wolf sluipt naar de geit; voor haar groeit een struik, die trilt, en er blijft alleen een stuiterend botje over.
- De geit eet de kool op, blaadje voor blaadje, en de blaadjes vliegen weg.
- De vos gaat ervandoor met de kip, en er dwarrelt een regen van veren neer.
- De kip pikt de zak graan leeg, korrel voor korrel.
- De hond die alleen achterblijft, huilt naar de maan, en de noten stijgen op boven de oever.
- De mand valt om en de appels rollen door het gras.
- De wolven, in de meerderheid, komen met een grijns dichterbij.
- De lamp gaat uit, de nacht valt in één keer, en in het donker spatten botsingssterretjes.
Daarna zegt een vrolijke balk “Probeer opnieuw!”, het raadsel zet zichzelf terug, en je begint opnieuw bij het begin van dat ene raadsel. Verder ben je niets kwijt.
Sterren en voortgang
Elk raadsel levert één tot drie sterren op.
- Drie sterren: je deed even goed als de best mogelijke oplossing, de “par” die onder de teller staat.
- Twee sterren: hoogstens twee overtochten boven de par, of drie minuten boven de par in de derde wereld.
- Eén ster: het raadsel is opgelost, hoeveel tochten het ook kostte.
Eén ster volstaat om het volgende raadsel te openen. Je blijft dus nooit vastzitten op een raadsel dat je niet kunt optimaliseren: los het op zoals je kunt, ga verder, en kom later terug voor de derde ster.
Het overzicht van de raadsels, dat je opent met de knop linksboven, toont de twaalf vakjes, hun sterren en de vakjes die nog vergrendeld zijn. Aan het eind van elke wereld vat één zin het grote idee van die familie samen, het idee dat voor elk raadsel van dezelfde soort werkt en dat je ook elders in het leven tegenkomt.
Je voortgang wordt in je browser bewaard, op je toestel, zonder account om aan te maken. Wis je de gegevens van je browser, dan beginnen je sterren weer bij nul.
De ranglijst
Elk raadsel dat je oplost, levert punten op, en je score op de ranglijst is het totaal van al je raadsels. De punten volgen je sterren, en latere werelden zijn meer waard: bij de rivier krijg je 50 punten voor drie sterren, 40 voor twee en 30 voor één; bij de wolven en schapen telt dat dubbel, dus 100, 80 of 60; op de brug bij nacht driedubbel, dus 150, 120 of 90. Alle twaalf raadsels met drie sterren zijn samen 1.200 punten waard.
Elk raadsel telt één keer, voor je beste oplossing. Een raadsel opnieuw spelen met meer sterren laat je totaal stijgen; het slechter doen kost je niets. Wat telt, is de weg naar de oplossing: een overtocht die je ongedaan maakt, hoort daar niet meer bij, en een ramp zet de teller samen met het raadsel terug op nul. De ranglijst houdt alleen gecontroleerde oplossingen bij: de server speelt elk van je overtochten opnieuw af, met dezelfde regels als het spel, voordat hij de score aanvaardt. De eerste keer dat je een raadsel oplost, vraagt het spel een schuilnaam, en daarna wordt je totaal vanzelf verstuurd, zonder je spel te onderbreken.
Vijf ideeën om ze sneller op te lossen
Kijk naar wie blijft, niet naar wie vertrekt. De klassieke fout is de passagier kiezen die het dringendst lijkt. De goede vraag is de omgekeerde: wie blijft er alleen achter als ik vertrek, en gaat dat goed?
Teruggaan is geen tijdverlies. In het allereerste raadsel loopt de enige oplossing via een passagier die je terugbrengt. Zolang je dat idee weigert, draai je in rondjes. Zodra je het aanvaardt, gaat het raadsel open.
Zoek de onruststoker. In bijna elk rivierraadsel is er één passagier die met twee anderen in conflict ligt: dat is de spil. Hij reist vaak als eerste, en vaak meer dan één keer.
Tel hardop in de wereld van de wolven. Drie wolven en twee schapen op een oever, en het is al voorbij. Tel voor elke overtocht beide oevers zoals ze er straks bij zullen liggen, niet zoals ze nu zijn.
Zet op de brug de trage wandelaars samen. Een minuut die een trage wandelaar verliest, win je nooit meer terug. Stuur ze samen over, één keer, terwijl aan elke kant een snelle wandelaar de lamp vasthoudt.
Meer raadsels die je leren vooruit te denken, vind je bij de educatieve spellen, of probeer Programmeer de robot en de Torens van Hanoi.
Veelgestelde vragen
Heb je echt zeven overtochten nodig voor de wolf, de geit en de kool? Ja. Zeven is het bewezen minimum, en het spel controleert het: de “par” van elk raadsel komt uit een volledige doorzoeking van alle mogelijke standen. Er bestaat geen oplossing in vijf.
Waarom eet de wolf de geit niet op als de veerman erbij is? Omdat de veerman de oever bewaakt waar hij staat. Dat is de historische regel van het raadsel, en die maakt het speelbaar: anders was de eerste overtocht al verloren.
Mag de veerman met een lege boot oversteken? In de eerste wereld wel, en dat is essentieel: soms moet hij alleen terug om de volgende passagier te halen. In de twee andere werelden is er geen veerman, en vertrekt de boot niet zonder een passagier die kan roeien.
Wat gebeurt er als ik een fout maak? Het tafereel speelt zich af, de wolf smult, de appels rollen, de lamp gaat uit, en dan keert het raadsel terug naar zijn beginstand. Je verliest geen sterren die je al op een ander raadsel verdiend hebt, en niets houdt je tegen om meteen opnieuw te proberen.
Waarvoor dient de knop Ongedaan maken? Om één overtocht terug te gaan, zo vaak als je wilt, tot helemaal aan het begin. Het is het gereedschap van wie de kortste oplossing zoekt: je probeert een tak, gaat terug, en probeert een andere.
Verklapt de hint de hele oplossing? Nee, alleen de volgende nuttige zet, die je op de kortste weg houdt. Leidt je stand nergens meer heen, dan zegt hij het je en stelt hij voor iets ongedaan te maken.
Is er een ranglijst? Ja: die telt de punten op van de raadsels die je opgelost hebt, 30 tot 150 per raadsel volgens de wereld en je sterren, tot 1.200 punten voor alle twaalf met drie sterren. De twaalf raadsels zijn voor iedereen dezelfde, en je speelt ze in je eigen tempo.
Voor welke leeftijd is dit spel? Het eerste raadsel los je vanaf zeven of acht jaar op in dertig seconden. De wereld van de wolven en schapen vraagt om twee getallen te vergelijken. De brug bij nacht vraagt om minuten op te tellen en te vergelijken: dat gaat vlot vanaf tien jaar, en het laat heel wat volwassenen struikelen. In de klas zijn het mooie oefeningen in stap voor stap redeneren en plannen.
Kan ik met een toetsenbord spelen, of zonder muis? Ja, helemaal. Tab verplaatst de focus van passagier naar passagier, Spatie neemt hem aan boord, Enter start de overtocht, Backspace maakt ongedaan. Elke passagier zegt zijn naam en zijn oever, en elke overtocht wordt aan schermlezers doorgegeven.
Meer educatieve spelletjes
Educatieve spellen- Stroomkringen
Draai de draden, sluit de kring en laat de lampjes branden: serie, parallel en kortsluiting, in vierentwintig niveaus. - Tangram
Zeven stukken, één silhouet om te vullen: dertien figuren en een album om compleet te maken. - Logische poorten
Plaats de juiste poorten, zet de schakelaars om en laat de lamp de hele waarheidstabel volgen. - Klokkijken
Zet beide wijzers op de gevraagde tijd, van hele uren tot op de minuut, middagtijden inbegrepen. - Balansmethode
Haal weg, voeg toe, deel — maar altijd aan beide kanten. De balans blijft in evenwicht tot x alleen overblijft. - Wisselgeld teruggeven
De klant betaalt te veel: leg het juiste wisselgeld in zijn hand, met zo weinig mogelijk munten en biljetten. - Priemfactorboom
Splits elk getal tot je bij de priemgetallen komt, die oplichten als lantaarns. Acht bomen tegen de klok, alleen of in een wedstrijd. - Hoofdrekenen
Twintig sommen, steeds moeilijker: geef het juiste antwoord, zo snel als je kunt.