Vlaams manillen: spelregels en online spelen
Manillen zoals in West-Vlaanderen: de gever kiest de troef, je verdubbelt met “ik ga mee”, en je speelt tot 101.
Vanaf 14 jaar
Ranglijst
Ranglijst laden…
Wie ooit in een West-Vlaams café aan een kaarttafel heeft gezeten, kent de zin: "ik ga mee." Hij valt vlak nadat de gever de troef heeft gekozen, nog voor er één kaart op tafel ligt. De partner van de gever kijkt op, weegt zijn hand en antwoordt misschien: "ik ga tegen." En zo is een doodgewone ronde plots vier keer zoveel waard.
Daar draait dit spel om. West-Vlaanderen is de bakermat van deze vorm van manillen, en daarin kies je de troef zelf, met je hand voor je neus. Geen omgedraaide kaart die het lot beslist: de gever neemt een besluit, en de tegenpartij mag dat besluit aanvechten. Je speelt dus niet alleen met kaarten, je speelt ook met het vertrouwen van de andere kant van de tafel.
Hier schuif je meteen aan bij een volle tafel. Drie computerspelers nemen de andere plaatsen in: wie tegenover je zit is je partner, de andere twee zijn je tegenstanders. Ze spelen allemaal op expertniveau, ook je partner, en geen van hen kijkt in je kaarten. Bij het begin van elk spel kies je: spelen met de tips van je partner, die je de troef, de aankondigingen en de juiste kaart toefluistert en zegt waarom, of zonder hulp. Na elke ronde kun je de slagen een voor een bekijken, en de knop Snel spelen, naast je naam, maakt de pauzes tussen de kaarten korter. Spelen kan met de muis, met je vinger of volledig met het toetsenbord, zonder downloaden en zonder account.
Op deze site vind je ook de manille met omgedraaide troefkaart. Die kent andere regels: de versie op deze pagina is die met de gekozen troef en de verdubbelingen.
De spelregels van Vlaams manillen
Vier spelers, twee teams, partners tegenover elkaar, en 32 kaarten: van de 7 tot de aas in elke kleur. Iedereen krijgt acht kaarten, per drie, drie en twee. De volgorde is wennen als je van een ander kaartspel komt: de tien is de hoogste kaart, daarna aas, heer, vrouw, boer, 9, 8 en 7.
De gever bekijkt zijn hand en beslist alleen, zonder overleg met zijn partner: een van de vier kleuren wordt troef, of hij speelt muul, zonder troef. Na de aankondigingen komt de linkerbuur van de gever uit. Je speelt naar links, en wie een slag wint, komt uit voor de volgende. Ook de deler schuift na elke ronde een plaats naar links op.
Bij elke kaart gelden een paar verplichtingen:
- Bekennen. Heb je de gevraagde kleur, dan speel je die.
- Hoger spelen. Leidt een tegenstander in die kleur en kun je erover, dan moet dat.
- Troeven. Heb je de kleur niet en leidt een tegenstander, dan speel je een troef.
- Overtroeven. Ligt er al een troef, dan moet je daarboven als je dat kunt.
- Niet ondertroeven. Een lagere troef dan die op tafel mag alleen als je echt niets anders meer hebt.
Eén vrijstelling maakt het wat lichter: leidt je partner de slag, dan hoef je niet hoger te spelen en niet te troeven. Je bekent als je de kleur hebt. Heb je die niet, dan speel je wat je wilt, behalve een lagere troef dan die op tafel, zolang je nog een andere kaart hebt. Is troef zelf gevraagd, dan beken je gewoon, ook met een lagere kaart.
Bij muul wordt het eenvoudiger: niemand kan troeven of overtroeven. Alleen de gevraagde kleur kan de slag winnen. Je bekent, je gaat erover als dat kan, en zonder de kleur gooi je af wat je wilt.
De aankondigingen
Zodra de troef bekend is, mag elke tegenstander van de gever, te beginnen met zijn linkerbuur, zeggen: "ik ga mee". Dan telt de ronde dubbel. Gebeurt dat, dan mogen de gever en daarna zijn partner antwoorden met "ik ga tegen", en dan verdubbelt de ronde nog eens. Zegt niemand iets, dan speel je aan de gewone waarde.
De vermenigvuldiger gaat nooit boven ×4, alles inbegrepen. Drie dingen doen hem stijgen:
- muul, dat meteen ×2 waard is;
- een gelijkspel in de vorige ronde, ook goed voor ×2;
- de aankondigingen, die elk verdubbelen.
Een aankondiging die boven ×4 zou uitkomen, krijg je gewoon niet te zien. Na muul kun je nog "ik ga mee" zeggen, maar niet meer "ik ga tegen". Na een gelijkspel en daarna muul zegt niemand nog iets: de ronde is dan al ×4 waard.
De vermenigvuldiger blijft de hele ronde naast de troef in beeld staan, en tekstballonnen boven de computerspelers tonen wie wat heeft gezegd.
De punten
De tien is vijf punten waard, de aas vier, de heer drie, de vrouw twee en de boer één. De 9, de 8 en de 7 tellen niet. Er zitten dus zestig punten in het spel, en de laatste slag levert niets extra op.
Het team dat boven de dertig eindigt, scoort zijn punten boven de dertig, maal de vermenigvuldiger. Het andere team krijgt niets. Enkele voorbeelden:
- 38 tegen 22 zonder aankondiging: 8 punten.
- 38 tegen 22 na "ik ga mee": 16 punten.
- 38 tegen 22 bij muul, na "ik ga mee": 32 punten.
- 45 tegen 15 met "ik ga mee" en "ik ga tegen": 60 punten in één keer.
Bij dertig gelijk scoort niemand en telt de volgende ronde dubbel. Je speelt tot 101 punten. Omdat maar één team per ronde kan scoren, eindigt een spel nooit gelijk: wie als eerste 101 haalt, wint. Reken op een tiental rondes, soms veel minder als de verdubbelingen elkaar opvolgen.
Samen spelen
Klik op "Samen spelen", maak een tafel en stuur de code, de link of de QR-code naar je vrienden: ze schuiven aan vanaf hun telefoon of computer, en jij laat elke nieuwkomer toe. Lege plaatsen worden ingenomen door sterke computerspelers, dus een tafel kan al met twee beginnen. Iedereen ziet alleen zijn eigen kaarten. Bij manillen kiest iedereen zelf de troef als hij geeft, en zegt hij "ik ga mee" of "ik ga tegen" als het zijn beurt is. Samen spelen gaat zonder tips van je partner en zonder snel spel: iedereen speelt in hetzelfde tempo. Deze spellen tellen niet mee voor de ranglijst; aan het einde ziet de hele tafel de uitslag.
Je score en de ranglijst
Aan het einde is je score 3.000 punten, plus tien per punt voorsprong op de tegenstanders, of min tien per punt achterstand. Spelen zonder hulp weegt zwaar: elke zege zonder hulp verslaat alle zeges met de tips van je partner. De server speelt al je beslissingen opnieuw af voor je resultaat op de ranglijst komt: je troefkeuze, je aankondigingen en elke kaart. Een verzonnen score komt er dus niet op.
Tips voor aan tafel
Tel je tienen voor je kiest. Een kleur van vijf kaarten zonder tien of aas is een valkuil: de ontbrekende tien pakt vroeg of laat een slag die je al als de jouwe zag. Vier goed gesteunde troeven met tien of aas zijn meer waard dan zes kleintjes.
Bewaar muul voor de handen die het verdienen. Het verdubbelt alles, ook je verlies. Je wilt drie kleuren met hun tien erin en geen lange kleur die blijft steken. Zonder dat kan één kleur waarin je niets hebt je zomaar twintig punten kosten.
Denk aan punten, niet aan slagen. Vijf slagen met kleine kaarten leveren soms minder op dan drie slagen vol tienen en azen. Heeft je partner een slag zeker, leg er dan je zwaarste kaart op. Kun je niet winnen, geef dan een kaart die niets waard is.
Zeg "ik ga mee" met een echte verdediging. De gever koos die kleur bewust en begint met een voordeel. Om dat aan te vechten heb je troeven nodig die hem hinderen, of meerdere tienen in de andere kleuren. Goed aangekondigd levert het punten op die geen enkele slag alleen geeft. Lukraak gezegd geef je de tegenpartij het dubbele cadeau.
Bij "ik ga tegen" telt ook je partner mee. Op dat moment weet je al dat een tegenstander zijn hand goed vindt. Een behoorlijke hand volstaat dus niet, ze moet stevig zijn. Heeft de gever gepast, dan is hij misschien toch minder zeker, en daar houdt zijn partner best rekening mee.
Let op wie niet hoger speelt. Hoger spelen is verplicht, dus wie een kleine kaart op de jouwe legt, vertelt je dat hij niets beters in die kleur heeft. Wie afgooit op een troef, heeft geen hogere troef. Goede spelers lezen die tekens de hele ronde door.
Kijk naar de stand voor je aankondigt. Op negentig punten volstaat een kleine winst om uit te gaan, en een onnodige verdubbeling kan de tegenpartij het spel schenken na één mislukte ronde. Sta je ver achter, dan is net dat het moment om te verdubbelen en alles weer open te gooien.
Ken je het gewone manillen met de omgedraaide troefkaart al, dan herken je hier de verplichtingen. Hou je van spellen waarin je je vóór de eerste slag vastlegt, probeer dan ook coinche of kleurenwiezen. Couyon, het slagenspel uit de Ardennen, speel je ook met vier in twee teams, en alle andere vind je bij de kaartspellen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil met de andere manille op deze site? Daar bepaalt een omgedraaide kaart de troef, levert de laatste slag een punt op en speel je tot veertig. Hier kiest de gever zelf troef of muul, kun je verdubbelen, mag je niet ondertroeven, bestaat dertig gelijk en speel je tot 101.
Heeft de partner van de gever iets te zeggen over de troef? Nee. De gever beslist alleen. Zijn partner kan pas daarna tussenkomen, met "ik ga tegen", als een tegenstander is meegegaan en de gever zelf niet heeft geantwoord.
Wat betekent muul? Spelen zonder troef. De punten tellen dan dubbel, er wordt niet getroefd, en alleen de gevraagde kleur kan een slag winnen.
Kan ik "ik ga tegen" zeggen na muul? Nee, dat zou ×8 maken. Muul is ×2 waard, "ik ga mee" maakt er ×4 van, en daar stopt het.
Wat gebeurt er bij dertig gelijk? Niemand scoort en de volgende ronde telt dubbel. Eindigt ook die op dertig gelijk, dan telt de ronde daarna nog altijd dubbel, zonder optellen: ×2, geen ×4.
Mag ik ondertroeven als ik alleen nog kleine troeven heb? Ja. Het verbod geldt alleen zolang je iets anders kunt spelen. Is alles wat je overhoudt lager dan de troef op tafel, dan speel je een van die kaarten.
Spelen de computerspelers vals? Nee. Ze kennen alleen hun eigen hand, de gespeelde kaarten, de troef en de aankondigingen. Elke speler stelt zich mogelijke handen voor en vergelijkt zijn keuzes, maar ziet er geen enkele van, ook die van zijn partner niet. Voor de kaarten komen de tips van je partner uit dezelfde berekening; voor de troef en de aankondigingen zegt hij wat hij in jouw plaats zou kiezen.
Heb ik een account nodig? Nee. Een spel start met één klik, zonder inschrijving en zonder installatie. Alleen voor een score op de ranglijst heb je een bijnaam nodig.
Meer kaartspellen
Kaarten- Frans tarot
Achtenzeventig kaarten, eenentwintig troeven en de Excuse: neem de hond en haal je contract, alleen tegen drie. - Tri Peaks solitaire
Haal kaarten weg die één hoger of één lager zijn dan de aflegstapel, in lange reeksen, tot de drie toppen verdwenen zijn. Alleen of in een wedstrijd met anderen. - Presidenten
Raak als eerste je kaarten kwijt, per paar of per drie, tegen drie spelers: vijf rondes om als President te eindigen, niet als Bedelaar. - Nain Jaune – de gele dwerg
Een klassiek Frans familiekaartspel: leg reeksen van aas tot heer, pak de fiches op het bord en raak als eerste je kaarten kwijt. - Rikken
Rikken met vier: bied rik, troela, misère of piek, vraag een aas om je maat te vinden, en speel met je eigen huisregels. - FreeCell
Alle kaarten liggen open: bouw de vier kleuren op van aas tot heer, met vier vrije cellen. - Spider patience
Twee kleuren, tien kolommen: leg de kaarten op volgorde van heer tot aas om de reeksen te laten verdwijnen. - Piramide solitaire
Haal paren kaarten weg die samen 13 maken en breek de piramide af tot aan de top.