J10M

Joue 10 minutes.

Nonogram (Japanse puzzel)

Volg de getallen, kleur de juiste vakjes in: aan het eind verschijnt een tekening in kleur. Alleen of in een wedstrijd met vrienden.

Vanaf 6 jaar

Een nonogram is een logische puzzel die eindigt in een tekening. Voor je ligt een leeg rooster; boven elke kolom en voor elke rij staat een korte reeks getallen. Die getallen vertellen hoeveel ingevulde vakjes er in die lijn na elkaar komen, en in welke volgorde. Vakje per vakje, door te vergelijken wat de rijen en de kolommen zeggen, vind je welke vakjes je moet invullen. Bij het laatste vakje verandert het rooster in een kleine tekening in kleur: een vos, een peer, een zeilboot, een sneeuwpop.

Je kent hem misschien ook als Japanse puzzel, hanjie of griddler, en sommige puzzelbladen geven hem hun eigen naam. Het principe verandert nooit: geen geluk, geen ingewikkeld rekenwerk, alleen redeneren. Hier speel je hem gratis in je browser, zonder downloaden en zonder account, op een computer, een tablet of een smartphone. Elke tekening is met de hand gemaakt, pixel per pixel, en elke puzzel is met logica alleen op te lossen, zonder ooit te hoeven gokken. Je kunt ook je vrienden uitdagen voor een race op dezelfde tekening, elk op je eigen scherm.

Zoek je gratis nonogrammen om online te spelen, een beeldpuzzel voor een kind dat net begint, of grote roosters van 15 × 15 om je tanden in te zetten? Hier vind je er 94, in drie formaten, plus een racemodus voor meerdere spelers.

Zo speel je

Eerst kies je het formaat van de puzzel: Klein, Middel of Groot. Eén tik op het formaat start het spel, en het beginscherm toont hoeveel tekeningen van dat formaat je al gevonden hebt.

Twee stuks gereedschap delen het rooster, en met een duidelijke schakelaar eronder wissel je van het ene naar het andere:

  • Invullen kleurt een vakje in. Dat is je echte zet: je zegt dat dit vakje bij de tekening hoort.
  • Kruisje zet een grijze X op een vakje om te noteren dat het leeg blijft. Kruisjes zijn je eigen notities: je zet ze en haalt ze weg wanneer je wilt, en het spel beoordeelt ze nooit.

Met een muis heb je de schakelaar niet nodig: linksklikken vult in, rechtsklikken zet of verwijdert een kruisje. Met het toetsenbord beweeg je met de pijltjestoetsen, vul je met de spatiebalk of Enter een vakje in, en zet je met de toets X een kruisje.

Om sneller te gaan, sleep je met je vinger of de muis langs een rij of een kolom. Je eerste beweging bepaalt het gereedschap en de richting voor de hele sleepbeweging: je vult of kruist in één streek meerdere vakjes op een lijn, zonder over te lopen naar de volgende lijn.

De rij en de kolom van het vakje waar je naar wijst, lichten op, zodat je op een groot rooster de juiste getallen leest. Elke zet, elke fout en elke voltooide lijn wordt ook gemeld aan schermlezers.

Je wint zodra alle vakjes van de tekening ingevuld zijn. Het rooster kleurt dan vakje per vakje in, de titel van de tekening verschijnt, en het eindscherm toont je tijd, je fouten, je straftijd en je score.

Wat de getallen betekenen

Elk getal is een blok ingevulde vakjes na elkaar. De rij “3 1” bevat een blok van drie ingevulde vakjes en verderop een blok van één vakje, in die volgorde, van links naar rechts. Bij een kolom lees je de getallen van boven naar beneden.

Tussen twee blokken staat altijd minstens één leeg vakje; voor het eerste blok en na het laatste kunnen er zoveel lege vakjes staan als je wilt, of geen enkel. Een lijn met “0” bevat geen ingevulde vakjes.

De getallen zeggen niet waar de blokken beginnen. Daar draait het hele spel om: hun precieze plaats vinden, wetende dat elk vakje zowel aan zijn rij als aan zijn kolom moet voldoen.

Technieken om een nonogram op te lossen

Dit zijn de redeneringen die van rooster tot rooster terugkomen, van de eenvoudigste tot de fijnste. Daarmee is elke puzzel van het spel tot het laatste vakje op te lossen.

Lege en volle lijnen. Een lijn met “0” kruis je helemaal af. Een lijn van tien vakjes met “10” vul je in één keer in. Iets fijner: een lijn van vijf vakjes met “3 1” is ook vol, want drie vakjes, een gat en één vakje maken samen precies vijf. Tel de blokken op en reken één gat tussen elk paar: is het totaal gelijk aan de lengte van de lijn, dan is er maar één manier om ze in te vullen.

Overlappende blokken. Dit is de koningin van de technieken. Neem een lijn van tien vakjes met “7”. Schuif je het blok helemaal naar links, dan bedekt het de vakjes 1 tot 7; helemaal naar rechts, de vakjes 4 tot 10. Waar het ook staat, het bedekt altijd de vakjes 4 tot 7: die mag je meteen invullen. De regel is snel uitgerekend: een blok dat langer is dan de helft van de lijn heeft een zeker deel, gelijk aan zijn lengte min de vrije ruimte. Hier geeft 7 min 3 vakjes speling 4 zekere vakjes. Met meerdere blokken schuif je ze eerst allemaal zo ver mogelijk naar links, dan allemaal zo ver mogelijk naar rechts, en kijk je waar elk blok met zichzelf overlapt.

De randen. Een ingevuld vakje dat de rand van het rooster raakt, is het begin van het eerste blok. Geeft de linkse kolom je een ingevuld vakje aan het begin van een rij met “4 2”, dan zijn de eerste vier vakjes van die rij ingevuld en is het vijfde leeg. De rand werkt als een muur waar het blok tegenaan leunt.

Kruisjes. Afkruisen is net zo nuttig als invullen. Een vakje dat geen enkel blok kan bereiken, is leeg: zet er een kruisje. Ontdek je in de lijn met “7” van daarnet dat vakje 2 ingevuld is, dan kan het blok niet verder dan vakje 8: de vakjes 9 en 10 krijgen een kruisje. Kruisjes verkleinen de beschikbare ruimte, en een kortere ruimte toont nieuwe overlappingen.

Rijen en kolommen kruiselings lezen. Elk vakje hoort bij een rij en bij een kolom. Een vakje dat je dankzij een rij invult, is nieuwe informatie voor zijn kolom, en omgekeerd. De methode is dus heen en weer gaan: je haalt uit een rij alles wat ze je kan vertellen, en dan kijk je naar de kolommen die je net geraakt hebt.

Een klein voorbeeld, in woorden. Op een rooster van 10 × 10 zegt de eerste rij “8”. Door de overlap zijn haar vakjes 3 tot 8 ingevuld. Kijk nu naar kolom 3: die zegt “2”, en haar eerste vakje is net ingevuld. Dat vakje raakt de bovenrand, dus het is het begin van het blok van twee: het tweede vakje van de kolom is ingevuld, en de rest van de kolom krijgt kruisjes. Met twee getallen heb je negen vakjes gewonnen.

Drie formaten

Je kiest het formaat voor je begint, op het beginscherm.

  • Klein, 5 × 5. Om te beginnen, vanaf 6 jaar. Vierentwintig eenvoudige tekeningen van een minuut of twee. Hier leer je de getallen lezen en volle lijnen herkennen.
  • Middel, 10 × 10. Veertig tekeningen, en de overlaptechnieken worden onmisbaar. Reken op een paar minuten per puzzel.
  • Groot, 15 × 15. Dertig gedetailleerdere tekeningen die methode en geduld vragen. Op een smartphone vergroot de knop Loep het rooster in een kader waarin je kunt scrollen, en de getallen van rijen en kolommen blijven altijd zichtbaar aan de zijkant.

Score, straftijd en ranglijst

Er zijn geen levens: een fout houdt je nooit tegen. Maar elke zet wordt meteen gecontroleerd. Een vakje invullen dat niet bij de tekening hoort, is een fout: het vakje krijgt voorgoed een rode X, het trilt, en je klok krijgt straftijd. Die straftijd groeit bij elke fout:

  • 30 seconden bij de eerste fout;
  • 60 seconden bij de tweede;
  • 120 seconden bij de derde;
  • 240 seconden bij de vierde, en daarna 240 seconden voor elke volgende.

Een sleepbeweging stopt bij de eerste fout die ze tegenkomt, dus ze kost je er nooit meerdere tegelijk. Een juist vakje blijft wel voorgoed ingevuld. En omdat alles tijdens het spelen gecontroleerd wordt, is een lijn waarvan alle ingevulde vakjes gevonden zijn noodzakelijk klaar: haar getallen worden grijs, en haar overige vakjes krijgen vanzelf een kruisje.

Je score vertrekt van een basis die van het formaat afhangt, en verliest een punt voor elk stukje tijd, straftijd meegerekend:

  • Klein: 2.000 punten, min één punt per tiende van een seconde.
  • Middel: 6.000 punten, min één punt per 150 milliseconden.
  • Groot: 10.000 punten, min één punt per vijfde van een seconde.

Een rooster van 10 × 10 dat je in 4 minuten oplost met één fout: de 30 seconden straftijd komen erbij, en 6.000 − 1.800 = 4.200 punten. De score zakt nooit onder nul, en een voltooide puzzel telt altijd als gewonnen.

De server controleert elke score voor hij hem op de ranglijst zet: hij zoekt je puzzel terug, speelt al je vakjes in volgorde en met hun timing na, telt de fouten en de straftijd opnieuw en berekent de score zelf. De ranglijst houdt de beste score van elke speler bij; bij je eerste score wordt je om een spelersnaam gevraagd.

Je album

Elke tekening die je afmaakt, komt in je album. Vanaf het beginscherm blader je erdoor, formaat per formaat: gevonden tekeningen verschijnen klein en in kleur, de andere blijven silhouetten met een vraagteken. Het spel kiest eerst een tekening die je nog niet gevonden hebt. Het album blijft in je browser, zonder account, zolang je de gegevens van de site niet wist.

Samen nonogrammen spelen: de race

Nonogrammen speel je ook met vrienden, met twee tot vier, elk op je eigen scherm. Kies op de pagina van het spel Samen spelen en daarna Een tafel maken: de tafel krijgt een code van acht letters. Stuur de link, lees de code voor of laat de QR-code scannen; je vrienden vullen de code in bij Meedoen, en jij laat hun verzoeken toe of weigert ze voor je het spel start.

Iedereen krijgt dezelfde puzzel van 10 × 10, willekeurig getrokken voor de tafel. Er zijn geen beurten: elke speler vult zijn eigen rooster in op zijn eigen tempo, en elk vakje wordt gecontroleerd zodra je het invult. Hier geeft een fout geen straftijd: ze bevriest je. Na de eerste fout kun je 3 seconden geen vakje invullen, na de tweede 6, daarna 12 na elke volgende. Kruisjes mag je ook bevroren nog zetten.

Tijdens de race zie je van iedereen de voortgang in procent en het aantal fouten, maar nooit hun vakjes: niemand kan van een ander overnemen. De race eindigt zodra iemand de hele tekening ingevuld heeft. Eerst staat wie klaar was, daarna de anderen volgens hun juiste vakjes, en bij gelijke stand wie de minste fouten maakte. Races met vrienden tellen niet mee voor de ranglijst van het spel.

Een beetje geschiedenis

Het nonogram ontstond in 1987 in Japan, en werd twee keer uitgevonden, los van elkaar. De Japanse grafisch ontwerpster Non Ishida had net een wedstrijd in Tokio gewonnen met tekeningen gemaakt van verlichte en donkere ramen van een wolkenkrabber; daaruit groeide het idee van een tekening verborgen in een rooster. In hetzelfde jaar bedacht puzzelmaker Tetsuya Nishio dezelfde roosters en publiceerde ze in een ander tijdschrift. De naam komt van de voornaam van Non Ishida, geplakt aan het woord “diagram”.

Tips om sneller op te lossen

Begin met de grote getallen. Lange blokken hebben de grootste overlappingen. Zoek op een vers rooster naar getallen die groter zijn dan de helft van de lengte, en naar lijnen waarvan het totaal bijna gelijk is aan de lengte.

Kruis vrijuit af. Kruisjes kosten niets en worden nooit gecontroleerd. Zodra een vakje zeker leeg is, zet je er een kruisje: vaak is het net dat vakje dat later een ruimte in tweeën deelt en een blok vrijgeeft.

Let op grijze lijnen. Worden de getallen van een lijn grijs, dan is ze klaar. Kijk dan naar de kolommen die erdoor lopen: ze hebben allemaal net nieuwe informatie gekregen.

Probeer nooit een vakje om te zien wat er gebeurt. Een vakje op goed geluk kost je in het beste geval straftijd, en die verdubbelt snel. Zit je vast, dan is er altijd een rij of kolom die genoeg zegt.

Zin in meer roosters? Probeer de Binaire puzzel of Sudoku, of bekijk alle denkspellen.

Veelgestelde vragen

Moet ik betalen of me registreren om te spelen?

Geen van beide. Het spel is gratis en opent in je browser, zonder downloaden; voor de ranglijst volstaat een spelersnaam die je bij je eerste score kiest.

Moet ik ooit gokken?

Nooit. Elke tekening heeft één oplossing, en is zo gekozen dat de getallen, rij per rij of kolom per kolom gelezen, volstaan om ze tot het laatste vakje te vinden.

Wat gebeurt er als ik een fout maak?

Het vakje krijgt voorgoed een rode X en je klok krijgt straftijd: 30 seconden, dan 60, 120, en 240 seconden voor elke fout vanaf de vierde. Je verliest het spel nooit. In een race met vrienden bevriest een fout je een paar seconden in plaats van straftijd te geven.

Worden de kruisjes gecontroleerd?

Nee. Het zijn je notities: je zet ze en haalt ze weg wanneer je wilt, ze kosten niets en tellen niet mee voor de score.

Waar worden mijn gevonden tekeningen bewaard?

In je album, in je browser. Daar is geen account voor nodig, maar het volgt je niet van het ene toestel naar het andere en verdwijnt als je de gegevens van de site wist.

Meer denkspellen

Denkspellen
  • Strikvragen
    Vijftig raadsels die nooit opgelost worden zoals je denkt: tik op de vraag, schuif weg wat in de weg zit, of wacht even… Het juiste antwoord zit zelden tussen de knoppen.
  • Woorden zoeken
    Vind de verstopte woorden in het rooster, in vier niveaus: vooruit, achterstevoren of diagonaal.
  • Galgje
    Raad het woord letter voor letter voordat de laatste ballon knapt.
  • Het juiste getal
    Zes getallen, vier bewerkingen: kom precies uit op het doelgetal van drie cijfers.
  • Koninginnen
    Zet één koningin per rij, per kolom en per gebied, zonder dat twee koninginnen elkaar raken.
  • Pijlen
    Laat alle pijlen uit het rooster schieten, in de juiste volgorde en zonder te botsen.
  • Binaire puzzel
    Vul het rooster met nullen en enen: nooit drie dezelfde naast elkaar, en evenveel van elk in elke rij en kolom.
  • Zeeslagpuzzel
    Vind een hele vloot met alleen de cijfers langs de rand: zeeslag in je eentje, door logisch te redeneren.