Klokkijken
Zet beide wijzers op de gevraagde tijd, van hele uren tot op de minuut, middagtijden inbegrepen.
Vanaf 6 jaar
Ranglijst
Ranglijst laden…
Er verschijnt een tijd, kwart voor zeven, en een wijzerplaat wacht op je, met de wijzers op tien over tien. Aan jou om ze te verzetten. Eerst de grote wijzer, die van de minuten, dan de kleine wijzer, die van de uren. Je controleert je antwoord, en de klok zegt je of het klopt.
Het lijkt makkelijk, en op de eerste dag is het dat ook. Dan komt de vraag waar iedereen over struikelt: om kwart voor zeven, waar staat de kleine wijzer? Niet op de 7. Ook niet op de 6. Ertussen, heel dicht bij de 7, want een uurwijzer springt niet van het ene cijfer naar het volgende: hij glijdt zestig minuten lang verder. Dat leggen getekende klokjes slecht uit, en precies dat zet dit spel voor je ogen.
En in het Nederlands komt er nog iets bij: half vijf is geen vijf uur en ook geen vier uur, maar een half uur vóór vijf uur. En “tien voor half vijf” is twintig over vier. Dat telsysteem rond het halve uur maakt klokkijken voor Nederlandstalige kinderen moeilijker dan in veel andere talen, en het spel oefent het stap voor stap.
Twaalf niveaus, zes rondes per niveau. Je begint met hele uren en eindigt met “tien voor half vijf” voluit in woorden, met de middag- en avonduren onderweg. Een gratis manier om te leren klokkijken op een klok met wijzers, zonder downloaden en zonder account, voor kinderen die net beginnen en voor iedereen die wil oefenen.
Zo speel je
Bovenaan staat de tijd die je moet instellen. Afhankelijk van het niveau staat ze in cijfers, zoals 7.45 uur, of in woorden, zoals kwart voor acht. Allebei zeggen ze hetzelfde, en de overstap van het ene naar het andere hoort bij het spel. Het uur in de tijd heeft de kleur van de kleine wijzer, oranje, en de minuten die van de grote wijzer, blauw: zo weet je altijd over welke wijzer elk stuk gaat.
In het midden staat de wijzerplaat. Raak hem aan bij een wijzer: de wijzer die het dichtst bij je vinger staat, reageert, en je sleept hem naar waar hij moet wijzen. Liggen de twee wijzers op elkaar, raak dan de rand aan om de grote wijzer te pakken en het midden voor de kleine. De eerste keer toont een klein geanimeerd handje je het gebaar.
Begin altijd met de grote wijzer. Die klikt vanzelf vast op de stap van het niveau: in de eerste niveaus stopt hij alleen op het hele uur, later neemt hij elke minuut aan. Ga dan naar de kleine wijzer. Die hoeft niet op de graad juist te staan: hij moet alleen tussen de twee juiste cijfers liggen. Het spel vraagt nooit de precisie van een horlogemaker, alleen dat je weet in welk uur je zit.
Staan beide wijzers goed, tik dan op het vinkje onder de klok, de knop Controleren.
Heb je het goed, dan sluit een groene ring zich rond de wijzerplaat en schuiven de wijzers naar hun exacte plaats. Op dat moment zie je de kleine wijzer zijn weg tussen twee cijfers afmaken. Heb je het fout, dan schudt de klok, en verschijnt de juiste stand als gestippelde omtrek over de jouwe, elke wijzer in zijn eigen kleur. In één oogopslag zie je waar je je vergiste, en de volgende ronde komt eraan.
Zes stippen bovenaan tellen je rondes: groen voor goed, rood voor gemist.
Wat elke wijzer je vertelt
De grote wijzer telt de minuten. Een volle ronde is één uur. Elk klein streepje is één minuut, en elk cijfer op de wijzerplaat is vijf minuten waard. Dat is de eerste echte drempel: de 3 betekent geen drie, maar vijftien. De 6 betekent dertig, en de 9 betekent vijfenveertig.
De kleine wijzer telt de uren. Hij gaat twaalf keer trager. Terwijl de grote wijzer een volle ronde maakt, schuift de kleine maar één vakje op. En dat hele uur lang staat hij nooit stil: om zeven uur staat hij precies op de 7, om half acht halverwege de 8, en om vijf voor acht raakt hij de 8 bijna.
Daarom betekent klokkijken: naar beide wijzers samen kijken. De kleine wijzer vertelt je in welk uur je zit; de grote wijzer vertelt je hoe ver je in dat uur bent.
De Nederlandse tijd in woorden
Vanaf het tweede niveau staat de tijd soms in woorden, en het Nederlands heeft zijn eigen gewoontes. Neem vier uur als voorbeeld.
- vier uur als de grote wijzer op de 12 staat.
- vijf over vier, tien over vier: tot het kwartier tel je de minuten na het hele uur.
- kwart over vier als de grote wijzer op de 3 staat.
- tien voor half vijf, vijf voor half vijf: tussen het kwartier en het halve uur tel je naar het halve uur toe. Tien voor half vijf is 4.20 uur.
- half vijf als de grote wijzer op de 6 staat: een half uur vóór vijf uur, dus 4.30 uur.
- vijf over half vijf, tien over half vijf: na het halve uur tel je vanaf het halve uur verder. Tien over half vijf is 4.40 uur.
- kwart voor vijf als de grote wijzer op de 9 staat.
- tien voor vijf, vijf voor vijf: na het kwartier tel je wat er nog over is tot het volgende uur.
Drie valkuilen wachten op je, en het spel zet ze er bewust in.
Na kwart over noem je al het volgende uur. Tien voor half vijf, half vijf, tien over half vijf, kwart voor vijf: in al die tijden hoor je “vijf”, maar de kleine wijzer staat nog in het uur van vier, tussen de 4 en de 5. Het oranje woord vertelt je naar welk cijfer de kleine wijzer onderweg is, niet waar hij al staat. Het is de meest gemaakte fout in het spel.
Minuten die geen veelvoud van vijf zijn, krijgen het woord “minuten”. Je zegt tien over vier, maar zeven minuten over vier en één minuut voor vijf. Alleen op de vijfminutenstreepjes valt het woord weg. Zie je “minuten” in de tijd, dan weet je dat de grote wijzer tussen twee cijfers terechtkomt.
’s Middags en ’s avonds veranderen niets aan de wijzerplaat. Een klok heeft maar twaalf cijfers, en ochtend en middag zien er precies hetzelfde uit. Wordt 16.30 uur gevraagd, dan gaat de kleine wijzer tussen de 4 en de 5, net zoals om half vijf ’s ochtends. Trek er twaalf van af: 15.30 uur is half vier, en 20.00 uur is acht uur ’s avonds, de 8 op de wijzerplaat. In het spel heet het tot 18.00 uur “’s middags” en daarna “’s avonds”.
Op een digitale klok lezen veel mensen de tijd anders, als “vier uur twintig” of “zestien uur dertig”. Het spel gebruikt de klassieke vorm met kwart en half, omdat je die op een klok met wijzers nodig hebt.
De twaalf niveaus
Hele en halve uren. Vier niveaus. Hele uren in cijfers, dan in woorden, dan het halve uur, op beide manieren. Hier verlaat de kleine wijzer voor het eerst de cijfers, en hier ontmoet je half vijf.
Kwartieren en vijf minuten. Vier niveaus. Kwart over en kwart voor, dan stappen van vijf minuten: elk cijfer op de wijzerplaat krijgt zijn echte waarde, en “voor half” en “over half” doen hun intrede.
Op de minuut, en de middag. Vier niveaus. Elke minuut, in cijfers en dan in woorden; daarna de 24-uursklok, met tijden als 15.45 uur die je op een wijzerplaat van twaalf moet zetten; en ten slotte een laatste niveau dat alles mengt: stappen van vijf minuten, in woorden, met ’s middags en ’s avonds, en de tijden rond twaalf uur erbij. Tien voor half één ’s middags is 12.20 uur: de kleine wijzer staat dan tussen de 12 en de 1.
Elk niveau heeft altijd dezelfde zes tijden. Twee kinderen zien dus dezelfde reeks, en een tweede poging toont meteen of je het nu wel weet.
Sterren en voortgang
Je krijgt drie sterren als je alle zes rondes zonder fout speelt, twee sterren met hoogstens twee fouten, en één ster daarboven. Er is geen klok die meeloopt en geen account om aan te maken: niets jaagt je op, en rustig nadenken kost je geen enkel punt.
Je sterren en je voortgang blijven in je browser. Een niveau gaat open zodra je het vorige hebt uitgespeeld, en je kunt naar elk niveau terug om meer sterren te halen. Het spel speel je met een vinger op een smartphone of tablet, en volledig met het toetsenbord op een computer: met de Tab-toets ga je van de ene wijzer naar de andere, de pijltjestoetsen draaien de gekozen wijzer, en Enter controleert je antwoord.
De ranglijst
Elk niveau dat je uitspeelt, levert punten op, en je score op de ranglijst is het totaal van al je niveaus. Je sterren tellen, en latere werelden zijn meer waard: in de eerste wereld krijg je 50 punten voor drie sterren, 40 voor twee en 30 voor één; de tweede wereld telt dubbel, de derde driedubbel. Alle twaalf niveaus zonder één fout zijn samen 1.200 punten waard. Om mee te tellen, heeft een niveau minstens drie goede antwoorden op zes nodig: met vier fouten of meer gaat het volgende niveau wel open en houd je je ster, maar levert het geen punten op.
Elk niveau telt één keer, voor je beste poging. Een niveau opnieuw spelen met meer sterren laat je totaal stijgen; het slechter doen kost je niets. Tijd telt niet mee: de ranglijst beloont juiste antwoorden, geen snelheid. Hij houdt alleen gecontroleerde antwoorden bij: de server zet de zes tijden van elk niveau opnieuw klaar en controleert elk antwoord voordat hij de score aanvaardt. De eerste keer dat je een niveau uitspeelt, vraagt het spel een schuilnaam, en daarna wordt je totaal vanzelf verstuurd, zonder je spel te onderbreken.
Een paar tips
Zet eerst de grote wijzer. Staan de minuten goed, dan weet je of de kleine wijzer net voorbij een cijfer moet, halverwege, of bijna op het volgende. Andersom is het veel moeilijker.
Vertaal “half” voor je iets verzet. Half vijf is vier uur dertig. Tien voor half vijf is vier uur twintig. Zeg de tijd in je hoofd als “vier uur twintig”, en de kleine wijzer blijft vanzelf in het uur van vier.
Tel per vijf op de cijfers. De 1 is vijf minuten, de 2 tien, de 3 vijftien. Twijfel je, tel dan de klok rond: dat gaat sneller dan proberen het te onthouden.
Negeer ’s middags en ’s avonds op de wijzerplaat. Ze zeggen iets over de dag, niet over de wijzers. Zet 16.20 uur precies zoals je 4.20 uur ’s ochtends zou zetten.
Kijk waar de kleine wijzer belandt na een goed antwoord. Het spel zet hem terug op zijn exacte plaats in plaats van waar jij hem liet. Dat kleine verschuiven is de hele les van het spel, samengevat in één beweging.
Leer je graag al spelend, probeer dan Tafels oefenen of Wisselgeld teruggeven, of bekijk alle educatieve spellen van de site.
Veelgestelde vragen
Voor welke leeftijd is dit klokkijkspel? Vanaf zes jaar voor de eerste niveaus, die alleen vragen om een cijfer te herkennen. De niveaus op de minuut en die van de middag passen bij kinderen vanaf een jaar of acht, negen. Op school begint klokkijken meestal met hele en halve uren, in groep 3 en 4 in Nederland en in het eerste en tweede leerjaar in Vlaanderen; de minuten en de 24-uursklok volgen later.
Moet ik al kunnen klokkijken? Nee. De eerste vier niveaus leren het je van bij het begin, en bij elke fout verschijnt het juiste antwoord op de wijzerplaat.
Hoe lang duurt een spel? Een niveau telt zes rondes, dus een à twee minuten.
Moet de kleine wijzer op de graad juist staan? Nee, nooit. Hij moet alleen in het juiste vak staan, tussen de twee juiste cijfers. Alleen de minuten moeten exact zijn.
Waarom is mijn antwoord fout als de kleine wijzer op het juiste cijfer staat? Omdat hij er te vroeg of te laat kan staan. Om vijf voor acht moet hij bijna op de 8 staan, dus nog in het vak van de 7. Om half vijf staat hij tussen de 4 en de 5, niet op de 5. De gestippelde omtrek laat zien waar hij had moeten staan.
Volgt het spel wat kinderen op school leren? Het volgt de gebruikelijke opbouw van de basisschool: het hele uur, het halve uur, het kwartier, vijf minuten, de minuut, en dan de middag- en avonduren.
Is er een ranglijst? Ja: die telt het totaal aan punten van de niveaus die je hebt uitgespeeld. Elk niveau heeft voor iedereen dezelfde zes tijden, en je speelt ze in je eigen tempo.
Moet ik een account aanmaken of iets installeren? Nee. Je opent de pagina en je speelt. Voor de ranglijst volstaat een schuilnaam.
Meer educatieve spelletjes
Educatieve spellen- Balansmethode
Haal weg, voeg toe, deel — maar altijd aan beide kanten. De balans blijft in evenwicht tot x alleen overblijft. - Wisselgeld teruggeven
De klant betaalt te veel: leg het juiste wisselgeld in zijn hand, met zo weinig mogelijk munten en biljetten. - Priemfactorboom
Splits elk getal tot je bij de priemgetallen komt, die oplichten als lantaarns. Acht bomen tegen de klok, alleen of in een wedstrijd. - Hoofdrekenen
Twintig sommen, steeds moeilijker: geef het juiste antwoord, zo snel als je kunt. - Jacht door Europa
Een dief vlucht van stad naar stad. Lees de aanwijzingen, volg het spoor en ontmasker de dader. - Vlaggen van de wereld
Herken de vlag, of zoek de vlag bij het land: twintig rondes, 162 landen. - Hoofdsteden van de wereld
De hoofdstad van een land, of het land van een hoofdstad: twintig rondes tegen de klok. - Botten van het lichaam
Een skelet, een gevraagd bot: klik op de juiste plek. Twaalf botten, twee niveaus.