J10M

Joue 10 minutes.

Hoofdrekenen

Twintig sommen, steeds moeilijker: geef het juiste antwoord, zo snel als je kunt.

Vanaf 10 jaar

Hoofdrekenen is de kunst om een uitkomst in je hoofd te vinden, zonder papier en zonder rekenmachine. Hier krijg je dat in de vorm van een reeks van twintig sommen: er verschijnt een optelling, een aftreksom, een vermenigvuldiging of een deling, je typt je antwoord, je bevestigt, en de volgende som staat er meteen. Aan het eind weet je hoeveel antwoorden juist waren, en hoe lang je erover deed.

Alles gebeurt in je browser, zonder downloaden, zonder account en zonder iets te installeren. Een reeks duurt een à twee minuten. Net genoeg om je hersenen op te warmen voor een werkdag, je tafels op te frissen, of je familie en vrienden uit te dagen.

Zoek je een gratis spel om online hoofdrekenen te oefenen, een snelle rekentest om te zien waar je staat, of een leuke manier voor een kind om sommen te oefenen zonder werkblad? Dan is dit een korte, eerlijke training: twintig vragen, één klok en een score die precies zegt hoe het ging. De eerste sommen liggen binnen bereik van een kind dat zijn tafels kent; de laatste houden ook volwassenen scherp.

Zo speel je

De som verschijnt in grote cijfers midden op het scherm, bijvoorbeeld 37 + 48. Typ je antwoord op de cijfertoetsen onder de vraag, of rechtstreeks met de cijfers van je toetsenbord. De wistoets haalt het laatste cijfer weg dat je typte. Bevestig met de groene toets met het vinkje, of met Enter op je toetsenbord.

Elke vraag krijgt maar één antwoord. Goed of fout, de reeks gaat verder met de volgende vraag. Bij een fout antwoord verschijnt even het juiste antwoord, zodat je weet waar je de mist in ging.

Bovenaan houden drie tellers je gezelschap: Vraag, het nummer van de vraag op twintig; Goed, het aantal juiste antwoorden; en Tijd, de verstreken tijd. De klok start zodra de eerste vraag verschijnt en stopt bij je twintigste antwoord.

Vier niveaus, steeds pittiger

De twintig vragen zijn verdeeld over vier niveaus van vijf vragen. Elk niveau mengt de vier bewerkingen, willekeurig gekozen, met steeds grotere getallen.

  • Niveau 1, vraag 1 tot 5: optellen en aftrekken met getallen tot 20, vermenigvuldigen en delen met de tafels van 2 tot en met 9.
  • Niveau 2, vraag 6 tot 10: getallen tot 50, tafels tot en met 12.
  • Niveau 3, vraag 11 tot 15: getallen tot 99, vermenigvuldigen tot 15 × 12.
  • Niveau 4, vraag 16 tot 20: getallen tot 250, vermenigvuldigen tot 25 × 12.

Een deling staat er zoals op school in Nederland en Vlaanderen, met een dubbele punt: 56 : 7, uitgesproken als “56 gedeeld door 7”. Aftreksommen geven altijd nul of een positieve uitkomst, en delingen gaan altijd op: geen kommagetallen, geen rest. Elk antwoord is een geheel getal dat je rechtstreeks intypt.

Die opbouw heeft een reden. De eerste vragen zijn een opwarming: je lost ze bijna op reflex op, en ze zetten een ritme. Het tweede niveau doet een beroep op je tafels en op eenvoudige sommen over het tiental heen. Het derde vraagt je om getallen van twee cijfers te hanteren zonder ze op te schrijven. Het laatste niveau dwingt je ten slotte om te splitsen: 23 × 12 of 214 − 87 zeg je niet zomaar op, die bouw je op. Daar winnen de trucs hieronder de meeste tijd, en daar ontstaan de verschillen tussen spelers.

Zo wordt de score berekend

De score beloont eerst juistheid, dan snelheid:

  • elk juist antwoord levert 500 punten op;
  • er gaat één punt af per tiende van een seconde die de hele reeks duurt.

Twintig juiste antwoorden zijn dus hoogstens 10.000 punten waard. Een foutloze reeks in één minuut levert 9.400 punten op; in twee minuten 8.800. Een fout antwoord kost je niets meer dan de tijd die je eraan besteedde: het levert gewoon zijn 500 punten niet op. Heel snel willekeurige getallen intypen brengt je dus nergens.

Elk antwoord telt voor minstens vier tienden van een seconde, de tijd om te lezen en te typen. Ga je naar een ander tabblad, dan pauzeert de klok tot je terugkomt. Een reeks zonder één juist antwoord komt niet op de ranglijst.

Op de ranglijst controleert de server elke score: hij maakt dezelfde twintig vragen opnieuw aan uit dezelfde trekking, controleert al je antwoorden en berekent zelf de score. Het getal dat je browser toont, wordt nooit zomaar geloofd.

De ranglijst

Bij elke reeks krijg je twintig nieuwe vragen.

De ranglijst houdt de beste score van elke speler bij, over al zijn reeksen heen. Bij een gelijke score blijft wie ze het eerst haalde vooraan.

Acht trucs voor hoofdrekenen

Splits optellingen. Voor 37 + 48 tel je eerst de tientallen op, 37 + 40 = 77, en dan de eenheden, 77 + 8 = 85. Twee kleine optellingen gaan sneller dan één grote.

Rond af en compenseer. 37 + 48 is ook 37 + 50 − 2 = 85. Een rond getal optellen is zo makkelijk dat de correctie achteraf bijna niets kost.

Trek af door aan te vullen. Voor 92 − 57 vraag je je af hoeveel je bij 57 moet tellen om 92 te krijgen: 3 om tot 60 te komen, dan 32 om tot 92 te komen, samen 35.

Ken de paren die 10 en 100 maken. Paren als 7 en 3, of 64 en 36, komen voortdurend terug. Wie ze uit het hoofd kent, rekent met elke andere techniek sneller.

Vermenigvuldig met 5 door te halveren. 5 × 18 is 10 × 18 gedeeld door 2, dus 90. Zo komt vermenigvuldigen met 25 neer op vermenigvuldigen met 100 en dan delen door 4.

Vermenigvuldig met 9 of 11 vanuit 10. 9 × 14 is 10 × 14 − 14 = 126. 11 × 14 is 10 × 14 + 14 = 154.

Lees een deling als een tafel achterstevoren. 84 : 7 betekent: zoek het getal dat keer 7 gelijk is aan 84, en dat is 12. Elke deling in de reeks gaat op, dus het komt altijd neer op een tafel.

Splits grote producten in tweeën. 23 × 12 is 23 × 10 + 23 × 2 = 230 + 46 = 276. De meeste vermenigvuldigingen van het laatste niveau pak je zo aan.

Hoofdrekenen, van de klas tot het dagelijks leven

Op de basisschool worden hoofdrekenen en de tafels meestal in korte, regelmatige oefenmomenten ingeslepen: in Nederland spreekt men van tafels oefenen, in Vlaanderen van de maaltafels. Ook op de middelbare school blijft vlot rekenen nuttig, bij breuken, procenten en vergelijkingen. Een reeks van twintig vragen past precies in dat formaat: een paar minuten, een duidelijk resultaat, en zin om het de volgende keer beter te doen.

Voor wie in de klas of thuis met een kind oefent: de eerste vijf vragen blijven binnen de tafels van 2 tot en met 9 en de getallen tot 20, de laatste vijf vragen vergen al heel wat meer. Een jonger kind dat alleen de eerste niveaus vlot haalt, doet het dus goed. Wil je enkel de tafels trainen, dan is Tafels oefenen een rustiger begin.

Maar hoofdrekenen gaat veel verder dan school: de rekening in een restaurant nakijken, de prijs van een boodschappenkar schatten, een fooi uitrekenen, een tijdsduur omzetten, de rekening onder vrienden verdelen. Een korte reeks per dag houdt die reflexen scherp, en de klok maakt van de oefening een spel. Meer rekenspellen en leerspellen vind je bij de educatieve spellen.

Veelgestelde vragen

Is het spel gratis, en heb ik een account nodig?

Ja, het is helemaal gratis, zonder downloaden en zonder registratie. Om op de ranglijst te komen, volstaat een spelersnaam: die wordt je gevraagd de eerste keer dat je een score instuurt.

Hoe lang duurt een reeks?

Meestal een à twee minuten. De vragen van de eerste twee niveaus kosten elk een paar seconden; die van het laatste niveau vragen meer denkwerk.

Kan ik een antwoord verbeteren?

Zolang je het niet bevestigd hebt wel: de wistoets haalt het laatste cijfer weg. Is het antwoord eenmaal bevestigd, dan gaat de reeks verder met de volgende vraag.

Zijn er kommagetallen of negatieve uitkomsten?

Nee. Aftreksommen geven altijd nul of een positieve uitkomst, en delingen gaan altijd op.

Kan ik met een toetsenbord spelen?

Ja. De cijfers van je toetsenbord, ook die van het numerieke deel, worden meteen ingetypt; Backspace of Delete wist een cijfer, en Enter bevestigt.

Werkt het spel op een smartphone?

Ja. De cijfertoetsen op het scherm vervangen het toetsenbord, met grote toetsen die je makkelijk met je duim bereikt.

Hou ik mijn scores als ik van toestel wissel?

Ja, als je je herstelsleutel aanmaakt. Je speler-ID wordt in je browser bewaard: wis je de gegevens van de site of ga je naar een ander toestel, dan begin je van nul. Op je profielpagina maak je een herstelsleutel aan; vul daarna op je nieuwe toestel je spelersnaam en die sleutel in, en je krijgt je spelersnaam, je scores en je avatar terug.

Meer educatieve spelletjes

Educatieve spellen
  • Jacht door Europa
    Een dief vlucht van stad naar stad. Lees de aanwijzingen, volg het spoor en ontmasker de dader.
  • Vlaggen van de wereld
    Herken de vlag, of zoek de vlag bij het land: twintig rondes, 162 landen.
  • Hoofdsteden van de wereld
    De hoofdstad van een land, of het land van een hoofdstad: twintig rondes tegen de klok.
  • Botten van het lichaam
    Een skelet, een gevraagd bot: klik op de juiste plek. Twaalf botten, twee niveaus.
  • Chemische elementen
    Zoek de elementen in het periodiek systeem. Twintig rondes, drie niveaus.
  • Uitvindingen op volgorde
    Zet de grote uitvindingen in de volgorde van de tijd. Drie niveaus, 160 jaartallen.
  • Het zonnestelsel
    Rangschik de planeten en manen op afstand of op grootte. Drie niveaus, dertig hemellichamen.
  • Organen van het lichaam
    Er wordt een orgaan gevraagd: klik op de juiste plek op de plaat. Tien organen, twee niveaus.