Wisselgeld teruggeven
De klant betaalt te veel: leg het juiste wisselgeld in zijn hand, met zo weinig mogelijk munten en biljetten.
Vanaf 6 jaar
Ranglijst
Ranglijst laden…
Je staat achter de kassa. Het artikel kost € 3,40, en de klant geeft je een biljet van € 5. Hoeveel wisselgeld geef je terug, en vooral: met welke munten?
Het spel zegt je het bedrag niet. Aan jou om het uit te rekenen en het dan stuk voor stuk uit de kassalade samen te stellen: een munt van € 1, een munt van 50 ct, een munt van 10 ct. Drie munten, en het wisselgeld klopt.
Er wordt niets voor je geteld. De hand van de klant toont alleen wat je al neergelegd hebt, en door die te zien groeien merk je wat er nog ontbreekt. Denk je dat het klopt, dan bevestig je.
Dit spel gebruikt euromunten en eurobiljetten, het geld van Nederland, België en een groot deel van Europa, maar de vaardigheid die het traint, is met elke munteenheid dezelfde: aftrekken in je hoofd en dan het wisselgeld uittellen met zo weinig mogelijk stukken. Het is een gratis spel om te leren rekenen met geld, voor kinderen die met contant geld leren omgaan, en een korte oefening in hoofdrekenen voor alle anderen. In Nederland komt rekenen met geld vooral aan bod in groep 3 tot 6, in Vlaanderen in de eerste leerjaren van de lagere school. Zonder downloaden, zonder account, gewoon in je browser.
Rekenen met geld: zo speel je
Bovenaan de toonbank hangen twee kaartjes: de Prijs van het artikel en wat de klant Betaald heeft. Meer informatie krijg je niet, en de aftreksom blijft in je hoofd: precies die vaardigheid traint het spel.
In het midden zie je de hand van de klant, leeg bij het begin: Wat je teruggeeft. Ze vult zich met wat je neerlegt, en ernaast verschijnt het totaal.
Onderaan staat de kassalade. De biljetten en munten liggen van groot naar klein, want in die volgorde geef je wisselgeld terug: je begint altijd met het grootste stuk dat nog past.
Tik op een munt of een biljet, en het valt in de hand. Vergist? Tik erop in de hand, en het gaat terug naar de lade. De knop Alles terugnemen maakt de hand in één keer leeg. Geen van beide telt tegen je: alleen de stapel die je uiteindelijk bevestigt, wordt beoordeeld.
Ben je klaar, tik dan op Wisselgeld teruggeven. Klopt het bedrag, dan springen de munten van vreugde: “Precies goed!”. Klopt het niet, dan schudt de hand en mag je verbeteren: vergelijk het totaal met het bedrag dat je uitrekende.
Echte munten en echte biljetten
De munten en biljetten zijn getekend zoals die in je portemonnee, en dat is meer dan versiering.
De munten van 1, 2 en 5 cent zijn van koper, donkerrood. De munten van 10, 20 en 50 cent zijn goudkleurig. De munten van € 1 en € 2 bestaan uit twee metalen: de euro heeft een gouden rand en een zilveren kern, de twee euro net andersom. Dat is de eerste aanwijzing wanneer je een munt leert herkennen zonder te lezen wat erop staat.
De biljetten zijn rechthoeken, geen schijven, en elk heeft zijn eigen kleur: het biljet van € 5 grijs, van € 10 rood, van € 20 blauw, van € 50 oranje. De vorm onderscheidt een biljet van een munt nog voor de kleur dat doet, zodat je de lade in één oogopslag leest.
Bedragen staan er zoals op een prijskaartje: € 3,40 voor een prijs, 50 ct voor een kleine munt. Niemand zegt “€ 0,50” aan de kassa, en het spel schrijft het ook niet zo.
Zo weinig mogelijk munten
Het juiste wisselgeld teruggeven is goed. Het juiste wisselgeld teruggeven met zo weinig mogelijk stukken is wat je van iemand aan de kassa verwacht.
Voor € 1,60 kun je zestien munten van 10 cent neerleggen: het bedrag zou kloppen. Maar een euro, vijftig cent en tien cent doen hetzelfde in drie stukken, en zo zou elke winkelier het doen.
De methode past in één zin: neem altijd het grootste biljet of de grootste munt die nog past in wat overblijft. Nog € 1,60 te gaan? Het biljet van € 5 past niet, de munt van € 2 ook niet, maar de munt van € 1 wel, dus die leg je neer. Nog 60 cent: 50 past, leg neer. Nog 10: leg neer. Klaar.
Met euromunten en -biljetten geeft die methode altijd het beste resultaat. Het spel gaat daar toch niet zomaar van uit: het berekent zelf het echte minimum voor het je sterren geeft.
De twaalf niveaus
Hele euro’s. Vier niveaus. Nergens centen, alleen biljetten en de munten van € 1 en € 2. Genoeg om de aftreksom op gang te krijgen en de gewoonte van het grootste stuk eerst aan te leren.
Daar zijn de centen. Vier niveaus. De munten van 5, 10, 20 en 50 cent komen in de lade, en de prijzen zijn geen ronde bedragen meer. Hier leer je een bedrag in twee stappen te splitsen: eerst de euro’s, dan de centen.
De volle kassalade. Vier niveaus. De munten van 1 en 2 cent komen erbij, sommige prijzen eindigen op 99, en het wisselgeld vraagt soms vijf stukken. In het laatste niveau geef je terug van een biljet van € 50.
In Nederland en België wordt een contante betaling vaak afgerond op vijf cent, maar de munten van één en twee cent bestaan nog altijd. In de volle kassalade zitten ze erbij, omdat ze het rekenen tot op de cent laten oefenen.
Sterren
Drie sterren als je het wisselgeld teruggeeft met zo weinig mogelijk stukken. Twee voor hoogstens twee stukken te veel. Eén daarboven.
Een munt terugnemen kost niets, opnieuw beginnen ook niet: zoek zoveel je wilt, alleen de stapel die je bevestigt, telt. Er is geen klok en geen account om aan te maken.
Je sterren blijven in je browser. Een niveau gaat open wanneer je het vorige gehaald hebt, en je kunt naar elk niveau terug dat al open is om hoger te mikken. Alles werkt met een vinger op een smartphone of tablet.
De ranglijst
Elk niveau dat je haalt, levert punten op, en je score op de ranglijst is het totaal van al je niveaus. Latere werelden zijn meer waard: in de eerste wereld krijg je 50 punten voor drie sterren, 40 voor twee en 30 voor één; de tweede wereld telt dubbel, de derde driedubbel. Alle twaalf niveaus met zo weinig mogelijk stukken zijn samen 1.200 punten waard.
Elk niveau telt één keer, voor je beste wisselgeld. Een niveau opnieuw spelen met minder stukken laat je totaal stijgen; het slechter doen kost je niets. De ranglijst houdt alleen gecontroleerd wisselgeld bij: voordat de server de score aanvaardt, telt hij elk stuk dat je bevestigd hebt opnieuw na en berekent hij zelf het minimum. Net als op het scherm telt een munt die je teruggenomen hebt of een hand die je leeggemaakt hebt niet mee. De eerste keer dat je een niveau haalt, vraagt het spel een schuilnaam, en daarna wordt je totaal vanzelf verstuurd, zonder je spel te onderbreken.
Een paar tips
Maak de aftreksom voor je de lade aanraakt. Vijf euro min drie euro veertig: tel eerst aan tot de volgende euro, zestig cent om aan vier euro te komen, dan nog een euro om aan vijf te komen. Dus een euro zestig. Zo tellen winkeliers wisselgeld terug, en het bespaart je een lange aftreksom.
Begin altijd met het grootste stuk dat past. Begin je bij de kleine munten, dan leg je er te veel neer en verlies je sterren.
De centen als laatste. Regel eerst de euro’s, dan blijft er een kleine rest over die makkelijk te vullen is.
Kijk na elke munt naar het totaal. Het zegt je waar je staat. Vergelijk het met het bedrag dat je uitrekende, en elke fout springt meteen in het oog.
Een prijs die op 99 eindigt, eindigt altijd met één cent. Eindigt de prijs op 99 en betaalt de klant met een heel biljet, dan is de laatste munt van het wisselgeld een munt van 1 cent. Leg die in je hoofd dus maar meteen neer.
Zeg de bedragen hardop. “Drie veertig, drie vijftig, vier, vijf”: optellen vanaf de prijs tot wat de klant betaalde, is de oudste kassatruc die er bestaat, en het maakt de aftreksom bijna automatisch.
Hou je van rekenen dat je kunt vastpakken, probeer dan de Balansmethode en Hoofdrekenen, of bekijk alle spellen bij de educatieve spellen.
Veelgestelde vragen
Voor welke leeftijd is het? Vanaf zes jaar voor de eerste wereld, die alleen hele euro’s gebruikt. De centen passen bij kinderen vanaf een jaar of acht, de laatste wereld vanaf negen of tien. Op school komt rekenen met geld al vroeg aan bod, in de eerste jaren van de basisschool (groep 3 en 4 in Nederland, het eerste en tweede leerjaar in Vlaanderen); de centen en de komma volgen later.
Moet ik kommagetallen kennen? Nee. Alles gebeurt met munten, en het spel schrijft bedragen zoals een prijskaartje in een winkel. Kommagetallen krijgen hier betekenis nog voor iemand er een naam op plakt.
Zegt het spel me hoeveel wisselgeld ik moet geven? Nee, nooit: dan zou het de aftreksom voor je maken. Het toont alleen het totaal van wat je al neergelegd hebt. Na een fout antwoord schudt de hand, en het is aan jou om te vinden wat er ontbreekt of te veel is.
Mag ik wisselgeld geven met meer munten dan nodig? Ja, het bedrag klopt en het niveau telt als gehaald. Je krijgt alleen minder sterren.
Waarom verandert de kassalade van niveau tot niveau? Omdat de moeilijkheid stijgt: je begint zonder centen en eindigt met alle euromunten en -biljetten.
Mag ik fouten maken zonder gevolgen? Ja. Een munt terugnemen, de hand leegmaken, opnieuw beginnen: niets daarvan telt. Alleen de hand die je bevestigt, telt.
Is er een ranglijst? Ja: die telt het totaal aan punten van de niveaus die je gehaald hebt. De twaalf niveaus zijn voor iedereen dezelfde, en je speelt ze in je eigen tempo.
Moet ik iets installeren of een account aanmaken? Nee, helemaal niets. Open de pagina en neem de kassa over. Voor de ranglijst volstaat een schuilnaam.
Meer educatieve spelletjes
Educatieve spellen- Priemfactorboom
Splits elk getal tot je bij de priemgetallen komt, die oplichten als lantaarns. Acht bomen tegen de klok, alleen of in een wedstrijd. - Hoofdrekenen
Twintig sommen, steeds moeilijker: geef het juiste antwoord, zo snel als je kunt. - Jacht door Europa
Een dief vlucht van stad naar stad. Lees de aanwijzingen, volg het spoor en ontmasker de dader. - Vlaggen van de wereld
Herken de vlag, of zoek de vlag bij het land: twintig rondes, 162 landen. - Hoofdsteden van de wereld
De hoofdstad van een land, of het land van een hoofdstad: twintig rondes tegen de klok. - Botten van het lichaam
Een skelet, een gevraagd bot: klik op de juiste plek. Twaalf botten, twee niveaus. - Chemische elementen
Zoek de elementen in het periodiek systeem. Twintig rondes, drie niveaus. - Uitvindingen op volgorde
Zet de grote uitvindingen in de volgorde van de tijd. Drie niveaus, 160 jaartallen.