Topografie: landen op de kaart
Er wordt een land genoemd: tik het aan op de kaart. 162 landen, alle werelddelen, tien niveaus met sterren.
Vanaf 10 jaar
Ranglijst
Ranglijst laden…
Waar Italië ligt, weet je vast: het heeft de vorm van een laars, die mis je niet. Maar Ghana? Laos? Zambia? Ecuador? Veel mensen kennen de naam van een land zonder er hun vinger op te kunnen leggen. Precies dat gat vult dit spel: geen lijst opzeggen, maar landen op de kaart zetten.
Er wordt een land genoemd, en jij tikt het aan op de kaart van zijn werelddeel. Meer niet. Geen meerkeuzevragen, niets te typen: alleen de kaart, je vinger en twee pogingen. Tik je mis, dan zegt het spel wat je net aangetikt hebt (“Dat is Benin.”), en dat is vaak het moment waarop je het meest leert. Mis je twee keer, dan licht het juiste land op, verschijnt zijn naam erop en ga je verder zonder vast te lopen.
De kaarten zijn getekend uit openbare geografische gegevens, op schaal, met echte grenzen en echte kustlijnen. Niets is op het oog geplaatst. Denemarken heeft zijn eilanden, Indonesië zijn lange eilandenrij, Chili zijn onwaarschijnlijk smalle strook. En elk land dat je vindt, blijft paars gekleurd met zijn naam erop: in de loop van de ronde loopt het werelddeel voor je ogen vol. Dat is de echte beloning van het spel.
In Nederland heet dit gewoon topografie: landen, steden en wateren op een blinde kaart leren aanwijzen. In Vlaanderen hoort het bij aardrijkskunde en, op de basisschool, bij wereldoriëntatie. Zoek je een gratis manier om online topografie te oefenen, voor een overhoring of gewoon voor jezelf, dan is dit spel daarvoor gemaakt. Het volgt geen officieel leerplan en geen bepaald lesboek, maar het werkt met de echte kaart van de wereld, en die is overal dezelfde.
De 162 landen en hun namen komen uit dezelfde gegevens als Vlaggen van de wereld en Hoofdsteden van de wereld. De drie spellen horen bij elkaar: het ene oefent het beeld, het andere de naam, en dit hier de plaats. Alles is gratis, in je browser, zonder iets te installeren en zonder account.
Topografie oefenen: zo speel je
Bovenaan het scherm verschijnt in grote letters een vraag: “Waar ligt Zambia?” Daaronder de kaart van het werelddeel. Tik het land aan, of klik erop met de muis.
- In één keer goed: het land wordt paars, zijn naam komt erop te staan, en het telt mee voor je sterren.
- Bij de tweede poging: het telt als gevonden, maar niet voor je sterren.
- Twee keer mis: het spel toont je het juiste land. Het kleurt geel, pulseert en krijgt zijn naam. Tot het einde van de ronde blijft het gemarkeerd met een kruisje, zodat je het nog eens ziet.
De teller rechtsboven vertelt waar je bent: “7 / 22” betekent de zevende vraag van de tweeëntwintig. De twee rode bolletjes ernaast zijn de pogingen die je voor deze vraag nog hebt.
Een ronde vraagt elk land van het pakket precies één keer, in een geschudde volgorde. Je krijgt dus nooit twee keer hetzelfde land, en twee rondes van hetzelfde niveau lopen nooit in dezelfde volgorde.
De tien niveaus
De hele wereld tegelijk zou onleesbaar zijn. Daarom zijn de 162 landen verdeeld over tien niveaus, elk op de kaart van zijn werelddeel:
- West-Europa: 19 landen, van IJsland tot Malta. Het startniveau: Frankrijk, Duitsland, Spanje, de Scandinavische landen, en natuurlijk België, Nederland en Luxemburg.
- Oost-Europa: 22 landen, van Polen tot Rusland, met de Balkan en de Baltische staten. Veel voller, veel moeilijker.
- Noord- en West-Afrika: 23 landen, van Marokko tot Nigeria, via de Sahara en de Golf van Guinee.
- Centraal-, Oost- en Zuidelijk Afrika: 23 landen, van Ethiopië tot Zuid-Afrika, plus Madagaskar en Mauritius.
- West-Azië: 20 landen, van Turkije tot Tadzjikistan, met de hele Perzische Golf en de Kaukasus.
- Oost- en Zuid-Azië: 19 landen: China, India, Japan en de eilanden daartussen.
- Noord- en Midden-Amerika: 16 landen, van Canada tot Panama, met het Caribisch gebied.
- Zuid-Amerika: 12 landen. Het kortste niveau, en een goede plek om te beginnen als Europa je afschrikt.
- Oceanië: 8 landen. Bijna allemaal eilanden, dus bijna allemaal met een markering.
- De wereld rond: 30 landen uit de zes delen van de wereld, vijf per werelddeel. De kaart verandert bij elke vraag en volgt het land dat gevraagd wordt. Het is het eindexamen.
Een niveau gaat open zodra je het vorige uitgespeeld hebt, ook met maar één ster. Met de knop Niveaus ga je op elk moment terug naar het overzicht van de niveaus.
Sterren en je record
Elk niveau speel je voor sterren, en alleen landen die je in één keer vindt, tellen mee:
- drie sterren als je er minstens negen op tien in één keer goed hebt;
- twee sterren bij drie kwart;
- één ster zodra de ronde voorbij is, wat het resultaat ook is.
Het spel bewaart voor elk niveau je beste aantal sterren en je beste aantal landen in één keer goed. Dat record staat in het overzicht van de niveaus, onder de naam van elk niveau. Je sterren en je voortgang worden in je browser bewaard: geen account, geen wachtwoord. Naar de server gaan je speeltijd, voor je profielpagina, en je beste rondes, voor de ranglijst. Wissel je van toestel of wis je je browsergegevens, dan begint je voortgang weer bij nul.
Er is geen klok in dit spel: je speelt in je eigen tempo, en je eerste tegenstander blijft je record van de vorige keer.
De ranglijst
Elk niveau dat je uitspeelt, levert punten op, en je score op de ranglijst is het totaal van al je niveaus. Je sterren tellen, en een langere ronde is meer waard: Zuid-Amerika en Oceanië, met elk minder dan vijftien landen, geven 50 punten voor drie sterren, 40 voor twee en 30 voor één; de zeven andere regio's, van zestien tot drieëntwintig landen, tellen dubbel; de dertig vragen van De wereld rond tellen driedubbel. Alle tien de niveaus met drie sterren zijn samen 950 punten waard. Om mee te tellen, heeft een niveau minstens de helft van zijn landen in één keer goed nodig: daaronder gaat het volgende niveau wel open en houd je je ster, maar levert het geen punten op.
Elk niveau telt één keer, voor je beste ronde. Een niveau opnieuw spelen met meer sterren laat je totaal stijgen; het slechter doen kost je niets. Tijd telt niet mee: de ranglijst beloont juiste antwoorden, geen snelheid. Hij houdt alleen gecontroleerde rondes bij: de server zet de vragen van je ronde opnieuw in dezelfde volgorde en speelt elke tik na voordat hij de score aanvaardt. De eerste keer dat een niveau meetelt, vraagt het spel een schuilnaam, en daarna wordt je totaal vanzelf verstuurd, zonder je spel te onderbreken.
De piepkleine landen
Dat is het echte probleem van een kaartspel dat je met je vinger speelt: Malta is een paar pixels breed, Singapore nauwelijks meer, en Monaco is kleiner dan een stip. Het spel lost dat op twee manieren op.
Automatisch inzoomen. Is het gevraagde land te klein om makkelijk aan te tikken, dan zoomt de kaart vanzelf in, met een korte animatie, op het deel van het werelddeel waar het ligt. Ze centreert nooit op het land zelf, want dan zou ze het antwoord verraden, maar op een stuk van het werelddeel met een stuk of tien landen. Het juiste daartussen vinden, is aan jou.
Markeringen. Voor de landen die geen zoom kan redden (eilandstaten, ministaatjes, de Golfstaten) staat er een schijfje zo groot als een vingertop naast, met een dun lijntje naar hun echte plek. Dat schijfje tik je aan. Het lijntje toont precies waar het land ligt, en dat onthoud je. De markeringen staan er vanaf het begin van de ronde, voor elk klein land van het niveau, nooit alleen voor het land dat gevraagd wordt.
En bij middelgrote landen is de zone die je kunt aantikken altijd een beetje ruimer dan de omtrek. Bij een grens wint de kleinste van de twee buren: die heeft hulp nodig, terwijl je de grote in zijn midden kunt aantikken.
Zoomen, verschuiven en toetsenbord
- Met de knoppen + en − rechtsonder op de kaart zoom je in en uit. De derde knop toont weer de hele kaart.
- Met je vingers: knijp om te zoomen, sleep om te verschuiven als de kaart ingezoomd is, en tik twee keer op de zee om het hele werelddeel weer te zien.
- Met een muis sleep je de ingezoomde kaart heen en weer, en zoom je met Ctrl ingedrukt en het scrollwiel: het scrollwiel alleen laat de pagina scrollen.
- Met een toetsenbord brengen de pijltoetsen je van een land naar zijn buur in die richting, Enter bevestigt, en + en − zoomen. De knop Bevestigen onderaan het scherm, naast de opdracht, doet hetzelfde als Enter voor het gekozen land.
Het spel kondigt elk antwoord aan voor schermlezers, en kleur is nooit het enige signaal: een gevonden land toont zijn naam, en voor een gemist land staat een kruisje.
Tips om het te onthouden
- Begin met de grote. Zet op een onbekende kaart eerst de drie of vier grote landen die je kent. De andere vallen er per buurt omheen op hun plaats.
- Gebruik de kustlijnen. Een kust is een veel sterker herkenningspunt dan een grens. Benin en Togo zijn twee smalle verticale stroken aan de Golf van Guinee; Ghana is hun bredere buur in het westen.
- Leer in paren. Gambia ligt in Senegal. Lesotho ligt in Zuid-Afrika. Guinee-Bissau ligt net ten zuiden van Senegal. Zulke paren blijven samen in je geheugen hangen.
- Mis één keer met opzet. Heb je geen idee, tik dan de meest waarschijnlijke buur aan: het spel noemt het land dat je aantikte. Zo leer je twee landen voor de prijs van één poging.
- Speel hetzelfde niveau opnieuw. Sterren komen niet bij de eerste doortocht. Drie rondes Oost-Europa zijn meer waard dan één ronde van elk werelddeel.
- Ga op het einde de wereld rond. Dat niveau mengt alle zes de delen van de wereld en laat zien wat je nog niet beheerst.
Voor meer aardrijkskunde kun je alle educatieve spellen bekijken, of met Jacht door Europa een dief van stad naar stad over het continent volgen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel landen zijn er in totaal? 162, verdeeld over zes werelddelen. Het is de lijst van erkende landen met een naam die in het dagelijks leven gebruikt wordt; ze is dezelfde in de drie aardrijkskundespellen van de site.
Heb ik een account nodig om te spelen? Nee. Geen registratie, geen e-mailadres. Je voortgang wordt in je browser bewaard, op je eigen toestel. Voor de ranglijst volstaat een schuilnaam.
Is er een ranglijst? Ja: die telt het totaal aan punten van de niveaus die je hebt uitgespeeld met minstens de helft van de landen in één keer goed. Je speelt de tien niveaus in je eigen tempo.
Kan ik op een smartphone spelen? Ja, zo wordt er zelfs het meest gespeeld. Alles wat je aantikt is minstens zo groot als een vinger, knijpen om te zoomen werkt, en de kaart zoomt vanzelf in als het gevraagde land piepklein is.
Werkt het spel offline? De kaart van een werelddeel wordt gedownload de eerste keer dat je dat werelddeel speelt, en blijft daarna in het geheugen zolang de sessie duurt. Heb je alle zes de kaarten gezien, dan speel je alles zonder nieuwe download.
Waarom zijn sommige landen bleker dan andere? De landen van het huidige niveau zijn crèmekleurig, de andere grijs: bij West-Europa blijft Oost-Europa op de achtergrond. Je kunt ze toch aantikken, en het spel noemt hun naam.
Wat gebeurt er als ik op de zee tik? Niets. Het kost je geen poging. Twee keer snel op de zee tikken toont weer de hele kaart.
Zijn de grenzen actueel? Ze komen uit een recente, openbare basiskaart, vereenvoudigd om licht te blijven op het scherm. Een paar betwiste gebieden zijn in een neutrale kleur getekend: die worden nooit gevraagd en tellen nooit als fout.
Voor welke leeftijd is het? Zuid-Amerika en West-Europa lukken vanaf acht of negen jaar, met een volwassene die de namen voorleest. De Balkan, de Golf en de eilanden van de Stille Oceaan houden ook volwassenen bezig.
Meer educatieve spelletjes
Educatieve spellen- Torens van Hanoi
Verplaats de toren schijf voor schijf, zonder ooit een grote op een kleine te leggen. Tien niveaus, tot twaalf schijven en vier staven. - Plantencel en fotosynthese
Herken de organellen op een echte schooltekening, zet dan de fotosynthese aan en kijk hoe het blad tot leven komt. - Wolf, geit en kool
De wolf eet de geit op, de geit eet de kool op: zet iedereen over. Twaalf raadsels, en missers die je aan het lachen maken. - Stroomkringen
Draai de draden, sluit de kring en laat de lampjes branden: serie, parallel en kortsluiting, in vierentwintig niveaus. - Tangram
Zeven stukken, één silhouet om te vullen: dertien figuren en een album om compleet te maken. - Logische poorten
Plaats de juiste poorten, zet de schakelaars om en laat de lamp de hele waarheidstabel volgen. - Klokkijken
Zet beide wijzers op de gevraagde tijd, van hele uren tot op de minuut, middagtijden inbegrepen. - Balansmethode
Haal weg, voeg toe, deel — maar altijd aan beide kanten. De balans blijft in evenwicht tot x alleen overblijft.