J10M

Joue 10 minutes.

Schijven omdraaien, strategie in zwart-wit

Sluit de schijven van de computer in en draai ze om, zodat jij aan het eind het grootste deel van het bord hebt.

Vanaf 10 jaar

Bij Schijven omdraaien ligt niets vast tot de laatste zet. Elke schijf die je legt, draait er andere om, en een bord dat bijna helemaal wit is, kan in een handvol zetten zwart kleuren. De regels leer je in een minuut; ze beheersen duurt een stuk langer.

Jij speelt met zwart, de computer met wit. Het spel draait in je browser, gratis, op een computer, een tablet of een smartphone, zonder iets te installeren en zonder account. Zoek je een snel potje bordspel tegen de computer, zonder downloaden en zonder registratie, dan zit je hier goed.

Het spel bestaat al sinds de negentiende eeuw, en sinds de jaren zeventig liggen de regels vast. Deze versie volgt precies die regels: hetzelfde bord, dezelfde beginstelling, dezelfde manier van omdraaien.

Zo speel je Schijven omdraaien

Het bord heeft acht kolommen, van a tot h, en acht rijen, van 1 tot 8: a1 is een hoek, d4 een van de middelste velden. Elke schijf heeft een zwarte en een witte kant; een schijf omdraaien betekent dat ze van kamp wisselt.

Jij legt de eerste schijf, daarna spelen jullie om de beurt. De velden waar je kunt spelen, zijn gemarkeerd met een kleine stip: tik op een ervan, en de ingesloten schijven draaien meteen om. Met het toetsenbord ga je met de pijltjestoetsen van veld naar veld, en leg je je schijf met Enter of de spatiebalk.

Het veld waar de computer net gespeeld heeft, is omcirkeld, en het aantal schijven van elke kleur staat altijd op het scherm.

De regels in detail

Bij de start liggen vier schijven kruiselings in het midden: wit op d4 en e5, zwart op d5 en e4. Je eerste zet gaat naar d3, c4, f5 of e6; elk van die velden draait één witte schijf om en, door de symmetrie, zijn ze allemaal even goed.

Om te spelen leg je een schijf op een leeg veld zo dat ze witte schijven insluit: die moeten een ononderbroken lijn vormen, horizontaal, verticaal of diagonaal, tussen je nieuwe schijf en een zwarte schijf die al op het bord ligt. Elke ingesloten witte schijf wordt zwart, in alle richtingen tegelijk. Een voorbeeld: speel je c3 terwijl er witte schijven op d4 en e5 liggen en een zwarte op f6, dan draaien beide witte schijven op die diagonaal om; ligt er ook een witte op d3 en een zwarte op e3, dan draait ook d3 om, samen drie schijven in één zet.

Een leeg veld onderbreekt de lijn, en een insluiting stopt bij de eerste zwarte schijf die ze tegenkomt. Omgedraaide schijven veroorzaken geen kettingreactie. Een zet moet minstens één schijf omdraaien: een veld dat niets insluit, is geen geldige zet.

Kun je op geen enkel veld insluiten, dan moet je passen en speelt de computer opnieuw; voor de computer geldt dezelfde regel. Uit vrije wil passen kan nooit.

Het spel eindigt als geen van beide kanten nog een zet heeft, meestal omdat het bord vol is. Dan worden de schijven geteld: je wint als je er meer hebt dan de computer, en lege velden tellen voor niemand.

Zo wordt je score berekend

Punten belonen alleen een overwinning:

  • een basis van 3.000 punten;
  • plus 100 punten per schijf verschil aan het eind;
  • min 1 punt per seconde speeltijd.

Het totaal is nooit negatief. Winnen met 40 tegen 24 in vijf minuten levert 3.000 + 1.600 − 300 = 4.300 punten op; met 50 tegen 14 in vier minuten 3.000 + 3.600 − 240 = 6.360 punten. Het theoretische maximum, een overwinning met 64 tegen 0, is 9.400 punten waard voor de tijd eraf gaat.

Op een vol bord telt elke schijf die van kamp wisselt dubbel: eindigen op 41 tegen 23 in plaats van 40 tegen 24 brengt het verschil van 16 naar 18, dus 200 punten. Eén schijf verschil is honderd seconden waard: de tijd nemen om na te denken loont bijna altijd.

De klok loopt vanaf het moment dat het bord verschijnt, behalve als je naar een ander tabblad gaat; elke zet telt voor minstens drie tienden van een seconde. Een gelijkspel telt als een nederlaag: nul punten, en niets op de ranglijst.

De server controleert elke score zonder op je browser te vertrouwen: hij speelt je zetten na, berekent de antwoorden van de computer precies zoals die gespeeld werden, en telt de schijven opnieuw.

De ranglijst

De enige verrassing komt van de computer, als hij twijfelt tussen twee zetten van gelijke waarde: dan beslist hij volgens de willekeurige trekking van het spel. Die trekking verandert elke keer.

De ranglijst toont de beste score van elke speler, en twee gelijke scores worden gescheiden door wie er het eerst was. Om erop te komen, kies je een spelersnaam bij je eerste score; je browser onthoudt daarna je speler-ID.

Zo speelt de computer

De computer speelt eerlijk en kijkt alleen naar de stelling op het bord, net als jij. Hij rekent drie halve zetten vooruit, geeft elk veld een waarde, met de hoeken bovenaan, en probeert zijn eigen bewegingsvrijheid te behouden terwijl hij de jouwe beperkt. Er is één uitzondering: zijn eerste twee antwoorden kiest hij willekeurig uit al zijn geldige zetten, volgens de trekking van het spel. Zo begint elke partij anders.

Acht sleutels om de overhand te krijgen

Mik op de hoeken. Een schijf in een hoek kan nooit meer omgedraaid worden: om haar in te sluiten, zou er een schijf van de tegenstander achter moeten liggen, en achter een hoek is alleen de rand.

Blijf weg van de velden naast een lege hoek. Zolang een hoek leeg is, zijn de velden ernaast gevaarlijk, vooral het diagonale: b2, g2, b7 of g7. Speel je b2 terwijl a1 leeg is en de computer c3 heeft, dan pakt hij de hoek door je schijf om te draaien. Randvelden als b1 of a2 vragen dezelfde voorzichtigheid.

Kies voor beweeglijkheid, niet voor het aantal schijven. Tel in het middenspel hoeveel zetten elke kant ter beschikking heeft. De computer kan alleen spelen door jouw schijven in te sluiten: elke schijf van jou die aan een leeg veld grenst, geeft hem een mogelijkheid. Draai weinig schijven om en laat hem zo weinig mogelijk antwoorden; heeft hij geen goede zetten meer, dan opent hij uiteindelijk een hoek voor jou.

Nader de randen voorzichtig. Een randschijf kan alleen langs die rand ingesloten worden, maar een eenzame schijf daar wordt snel ingesloten, en een rand die je te vroeg neemt, kan je later dwingen naast een lege hoek te spelen.

Bouw stabiele schijven. Een stabiele schijf verandert nooit meer van kleur: hoekschijven meteen, daarna de ononderbroken rijen van jouw schijven die er langs de randen vanuit vertrekken. Alleen die ben je zeker te houden.

Denk aan de pariteit. Tegen het eind valt het bord uiteen in afzonderlijke lege gebieden. Wie de laatste zet in een gebied speelt, laat daar geen antwoord meer over: in een gebied van drie velden sluit wie het opent het ook af; in een gebied van twee laat je beter je tegenstander beginnen.

Pas op voor grote omdraaiingen. Acht schijven omdraaien ziet er mooi uit op de teller, maar elke ervan wordt een insluiting die je de computer cadeau doet. Een rustige zet binnen je eigen groep is vaak meer waard.

Tel de schijven pas aan het eind. Halverwege ver achterstaan en toch ruim winnen is niets bijzonders: veel schijven in het middenspel betekent vaak weinig keuze.

Een spel uit Engeland

Het spel verscheen in de jaren 1880 in Engeland. Wie het uitvond, is nog altijd omstreden, maar het principe was er al: de schijven van je tegenstander insluiten zodat ze van kleur veranderen.

In 1973 kwam in Japan een versie met vaste regels in de winkel. Ze legde de beginstelling vast, de vier schijven kruiselings in het midden, en maakte het spel over de hele wereld bekend, waar kampioenschappen ontstonden.

Voor meer klassieke strategiespellen bekijk je de categorie bordspellen, of probeer je Dammen.

Veelgestelde vragen

Moet ik iets installeren of een account aanmaken?

Nee: Schijven omdraaien is gratis en speel je in je browser. Er wordt je alleen een spelersnaam gevraagd, bij je eerste score.

Wie begint?

Jij, met zwart; de computer neemt wit.

Wat gebeurt er als ik nergens een schijf kan leggen?

Dan moet je passen en speelt de computer opnieuw. Kan hij ook niet meer, dan is het spel voorbij.

Kan een schijf meer dan één keer van kleur veranderen?

Ja, zo vaak als ze ingesloten wordt. Alleen stabiele schijven, zoals die in de hoeken, houden hun kleur tot het eind.

Wat levert een gelijkspel op?

Niets: een gelijkspel komt niet op de ranglijst, net zomin als een nederlaag.

Kent de computer mijn volgende zetten?

Nee. Hij kent alleen de stelling en rekent vooruit op je mogelijke antwoorden, zonder ooit te raden welk je zult kiezen.

Kan ik met het toetsenbord of op een smartphone spelen?

Ja: tik op een veld met een stip, of kies het met de pijltjestoetsen en bevestig met Enter of de spatiebalk.

Meer bordspellen

Bordspellen
  • Dammen
    Dammen op het bord van 100 velden, tegen de computer of met z’n tweeën: slaan is verplicht en een dam gaat over de hele diagonaal.
  • Schaken
    Schaken tegen de computer op vier niveaus, of met z’n tweeën: rokade, en passant en promotie.
  • Keezen
    Keezen met z’n vieren, twee tegen twee: zet je pionnen op, sla die van de tegenstanders en speel met je eigen huisregels.
  • Vijf dobbelstenen
    Vijf dobbelstenen, drie worpen, dertien vakjes om in te vullen: ga voor vijf gelijke en de bonus, alleen of samen met vrienden.
  • Geheime code
    Kraak de code van vier kleuren in tien pogingen, geholpen door de hints.
  • Zeeslag
    Breng de vijf schepen van de computer tot zinken voordat hij de jouwe laat zinken.