Rikken: spelregels en online spelen
Rikken met vier: bied rik, troela, misère of piek, vraag een aas om je maat te vinden, en speel met je eigen huisregels.
Vanaf 14 jaar
Ontdek het op Google PlayRanglijst
Ranglijst laden…
Rikken is het kaartspel van Brabant en Limburg. In Noord-Brabant, in Nederlands en Belgisch Limburg en in de Kempen wordt het al generaties gespeeld, in het café, bij de vereniging en aan de keukentafel. Je speelt met vier, ieder voor zich, en toch zoek je bijna elke ronde een maat: wie rik biedt, vraagt een aas, en wie die aas heeft, speelt met hem mee zonder iets te zeggen. Pas als de aas valt, weet de hele tafel wie bij wie hoort. Dat geheim maakt rikken zo spannend.
Hier kun je meteen rikken online spelen, aan een volle tafel. Drie computerspelers nemen de andere plaatsen in, en ze spelen op expertniveau. Je hoeft niets te downloaden en geen account te maken: de tafel verschijnt in je browser, op een computer en op een smartphone. Gratis rikken, zoveel rondes als je wilt. En omdat elke club zijn eigen huisregels heeft, stel je de tafel in zoals jij gewend bent: met of zonder piek, troela verplicht of niet, een rik beter in harten of in een getrokken kleur.
Zo speel je rikken
De spelregels van rikken zijn snel uitgelegd. Je speelt met een gewoon spel van 52 kaarten. De aas is de hoogste kaart, dan heer, vrouw en boer, en daarna de 10 tot de 2. Elke speler krijgt dertien kaarten. Over het hele spel speelt ieder voor zich, maar elke ronde vormen zich nieuwe partijen: twee tegen twee, of één tegen drie. Na elke ronde schuift de gever een plaats door naar links.
Een ronde verloopt in twee delen. Eerst wordt er geboden. De speler links van de gever begint, en wie aan de beurt is, past of biedt hoger dan het vorige bod. Wie gepast heeft, biedt niet meer mee. Het bieden stopt als drie spelers na een bod gepast hebben, en dat bod is het spel. Daarna volgen de dertien slagen. Tijdens het bieden toont het spel je alleen de biedingen die je mag doen.
De spelregels: de biedingen van laag naar hoog
- Rik: minstens acht slagen met z'n tweeën. Wie rik biedt, kiest de troef en vraagt daarna een aas; wie die aas heeft, is zijn maat.
- Rik beter: hetzelfde spel, maar met harten als troef. Daarom gaat rik beter boven een gewone rik.
- 8 alleen: minstens acht slagen in je eentje, tegen de drie anderen, met een troef naar keuze.
- Misère: geen enkele slag halen, alleen en zonder troef. Piek: precies één slag halen, alleen en zonder troef. Misère en piek zijn even hoog.
- 9, 10, 11 en 12 alleen: negen tot twaalf slagen in je eentje, met een troef naar keuze.
- Open misère en open piek: dezelfde spellen, maar na de eerste slag ligt je hand open op tafel.
- Troela: wie drie azen heeft, speelt met wie de vierde aas heeft, voor minstens acht slagen.
- 13 alleen: alle dertien slagen in je eentje. 13 alleen open: alle slagen, met je hand open na de eerste slag.
Het bieden in detail
Meedoen met een misère
Misère en piek zijn even hoog, en open misère en open piek ook. Na een misère kan een andere speler dus misère of piek bieden zonder hoger te gaan: hij doet mee in plaats van te overbieden. Zijn de laatste biedingen van alle spelers die nog meedoen even hoog, dan stopt het bieden en worden al die spellen samen gespeeld, ieder voor zich. Zo kan in één ronde een misère naast een piek liggen.
Troela moet
Drie azen verstop je niet. Wie ze krijgt, moet bij zijn eerste beurt troela bieden of hoger, tenzij iemand al hoger dan troela geboden heeft. Wint hij het bieden, dan noemt hij de kleur van de aas die hij mist. Wie die aas heeft, is zijn maat, en dat weet de hele tafel meteen. De maat kiest de troef, nooit in de kleur van die vierde aas.
Als iedereen past
Biedt niemand, dan gaan de kaarten weg en deelt de volgende gever opnieuw. Met de tafelinstellingen kun je in plaats daarvan een ander spel laten spelen; daarover verderop meer.
De gevraagde aas en het spel met de kaarten
Bij rik en rik beter kiest de bieder eerst de troef en vraagt dan een aas. Die aas is geen troef, de bieder heeft hem niet zelf, en hij heeft minstens één kaart van die kleur. Lukt dat in geen enkele kleur, dan vraagt hij blind de aas van een kleur die hij helemaal niet heeft. Heeft hij alle vier de azen, dan vraagt hij een heer volgens dezelfde regels; heeft hij ook alle vier de heren, een vrouw, enzovoort. Wie de gevraagde kaart heeft, is zijn maat, maar in het geheim: zelfs de bieder weet nog niet wie het is.
De speler links van de gever komt uit in de eerste slag, welk spel er ook gespeeld wordt. Je moet de gevraagde kleur bekennen als dat kan; kun je dat niet, dan speel je wat je wilt, en introeven is niet verplicht. De hoogste troef wint de slag, anders de hoogste kaart van de gevraagde kleur, en wie de slag haalt, komt uit in de volgende.
Voor de gevraagde aas geldt een eigen regel: hij moet vallen in de eerste slag van zijn kleur die een ander uitkomt, ook als die slag al getroefd is. Wie de aas heeft, mag die kleur ook zelf uitkomen met een andere kaart: dan maakt hij zich bekend. Hoe dan ook weet iedereen wie de maat is zodra de aas valt. De losse aas bij troela volgt dezelfde regel.
Bij een open spel gaat de hand van de bieder na de eerste slag open op tafel. De ronde stopt zodra alle misères en pieken gehaald of nat zijn; de andere spellen worden tot de dertiende slag uitgespeeld.
De puntentelling
Elke ronde telt op tot nul: wat de een wint, betaalt de ander.
- Rik, rik beter en alleen: gehaald, dan krijgt elke speler van de biedende partij 1 punt, plus 1 per overslag; nat, dan betaalt hij 1 punt, plus 1 per ontbrekende slag. Alle dertien slagen zijn 1 punt extra waard.
- Troela: als een rik, maar met een basis van 2 punten.
- Misère en piek: 5 punten van elk van de drie anderen, of 5 aan elk van hen betalen. Open: 10.
- 13 alleen: 15 punten van elke speler, 20 als je open speelt.
Bij rik en troela wint of verliest de partij per speler: bij twee tegen twee krijgt elke bieder van één tegenstander. Een rik met negen slagen levert elk van de twee maten dus 2 punten op, en elke tegenstander verliest er 2. Wie alleen speelt, rekent af met alle drie: 9 alleen met tien slagen levert 2 punten van elk op, samen 6.
Worden meerdere spellen samen gespeeld, dan rekent elk spel apart af met elk van de drie andere spelers. Twee gehaalde misères: elk van de twee bieders wint 10 punten, de twee anderen verliezen er elk 10. Eén gehaald en één nat: 20 punten voor de een, 20 verlies voor de ander, en de twee anderen blijven op nul.
Je score en de ranglijst
Je speelt ronde na ronde. Vanaf twee gespeelde rondes mag je na elke afgelopen ronde stoppen, en na honderd rondes stopt het spel vanzelf. Je score is je totaal plus 1.000, zodat hij niet onder nul zakt. Hoe langer het spel, hoe groter het verschil kan worden, in beide richtingen.
Alleen de standaardtafel, met de standaardinstellingen, telt voor de ranglijst. Een spel met huisregels speel je net zo goed, maar de score wordt niet verstuurd. Een spel voor de ranglijst speelt de server opnieuw af vanuit de beginwaarde en alleen jouw beslissingen: de kaarten, de biedingen van de computerspelers en elke slag worden herberekend, en pas dan wordt de score aanvaard.
Rikken met je eigen huisregels
Er bestaat geen officieel reglement voor rikken. Elke club, elk café, soms elke familie speelt het een beetje anders, en daar wordt over gediscussieerd tot laat op de avond. Daarom leg je hier zelf de spelregels van je tafel vast, en je browser onthoudt je keuze. Standaard volgt de tafel de regels hierboven; dit kun je aanpassen:
- Troef bij rik beter: harten, of elke ronde een getrokken kleur die vóór het bieden bekend wordt.
- Alleen beter: elk alleen-spel krijgt een tweeling in de beter-kleur, net daarboven, met dezelfde telling.
- Piek: met of zonder piek en open piek.
- Troela: verplicht, vrij (wie drie azen heeft, mag passen) of niet toegestaan.
- Troef bij troela: gekozen door de maat, of door de bieder.
- Gever moet: passen de eerste drie spelers, dan moet de gever bieden.
- 7 alleen: een extra bod tussen rik beter en 8 alleen, voor zeven slagen.
- Rik nat: de maat betaalt mee, of de bieder betaalt alleen het dubbele. Wat een gehaalde rik oplevert, verandert niet.
- Openen met alleen: toegestaan, of het eerste bod van een ronde mag nooit een alleen-spel zijn.
- Gevraagde aas: valt in de eerste slag van zijn kleur, of is vrij, zoals in de Belgische regels en bij veel clubs.
- Als iedereen past: opnieuw geven, of een speciaal spel zonder troef, ieder voor zich.
De drie speciale spellen:
- Schoppenvrouw: vermijd de schoppenvrouw en de laatste slag. De twee verliezers betalen elk 10 punten, de twee anderen krijgen er elk 10. Pakt dezelfde speler beide, dan betaalt hij 30 en krijgt elke andere speler 10.
- Vrouwen: elke gepakte vrouw kost 5 punten, verdeeld over de spelers die geen enkele vrouw gepakt hebben. Wie alle vier de vrouwen pakt, krijgt 10 punten van elke andere speler.
- 1-5-11: haal precies 1, 5 of 11 slagen. Twee verliezers betalen elk 10 punten aan een winnaar; drie verliezers betalen elk 10 aan de winnaar; drie winnaars krijgen elk 10 van de verliezer. Lukt het niemand of iedereen, dan gebeurt er niets.
Onthoud: een tafel met andere instellingen dan de standaardtafel telt niet voor de ranglijst.
Hoe de computerspelers rikken
De drie computerspelers spelen allemaal op expertniveau, het enige niveau van het spel. Ze zien alleen hun eigen hand en wat de hele tafel ziet. Om een kaart te kiezen, stellen ze zich een heleboel mogelijke verdelingen van de verborgen kaarten voor, die passen bij alles wat al gevallen is, en ze kiezen de kaart die daarin het best uitpakt.
Bij het bieden tellen ze hun verliezers per kleur. Ze bieden rik met ongeveer vijf slagen in de hand, en rekenen op drie van hun maat; 8 alleen bieden ze met acht. Ze kiezen hun sterkste kleur als troef, bieden rik beter zodra harten de natuurlijke troef is, en vragen de aas van een kleur waarin ze de heer of de vrouw hebben. Ze bieden maar één stap hoger, en alleen als hun hand dat waard is.
Tijdens het spel trekt de bieder troef van boven af zolang de tegenstanders er nog kunnen hebben, en speelt daarna zijn sterke kleur. De maat maakt zich niet bekend voor de aas valt; daarna komt hij terug met troef of in de gevraagde kleur. Tegen een rik gaan de computerspelers de aas zoeken: ze komen bij de eerste gelegenheid uit in de gevraagde kleur. Tegen een alleen-spel komen ze niet met troef uit. Ze onthouden ook wie een slag van de bieder introefde: die speler is een tegenstander. En als ze afgooien, gooien ze een kleine kaart van hun sterke kleur af; jouw afgooi lezen ze op dezelfde manier.
Acht tips om beter te rikken
- Tel je verliezers voor je biedt. Kijk per kleur naar je drie hoogste kaarten: elke aas en elke goed gedekte heer scheelt een slag die je weggeeft.
- Vraag de aas waar je de heer hebt. Valt de gevraagde aas, dan is jouw heer de hoogste kaart van die kleur: de gevraagde kleur werkt voor jullie.
- Trek troef van boven af. Begin met je hoge troeven en houd de kleine voor het eind: die halen hun slagen als de tegenstanders geen troef meer hebben.
- Heb je de aas, zwijg dan. Je hoeft je niet vroeg bekend te maken; valt de aas, kom dan terug met troef om je maat te helpen.
- Zoek de aas als je tegenspeelt. Kom uit in de gevraagde kleur: de aas moet vallen, en dan weet iedereen wie bij wie hoort.
- Geen misère met een gat. Een misère vraagt lage kaarten die op elkaar aansluiten; een 2, een 3 en een losse boer in één kleur is vragen om nat te gaan.
- Kies je piekkaart. Bij piek speel je met één hoge kaart die je slag haalt; is die slag binnen, speel dan verder als bij een misère.
- Bied niet te hoog. Een alleen-spel dat nat gaat, kost je bij alle drie de anderen: soms laat je beter een ander spelen dan dat je zonder hand opbiedt.
Houd je van slagenspellen, probeer dan ook Kleurenwiezen, het Belgische familielid van rikken, of Boerenbridge, waarbij je precies je slagen voorspelt. Alle andere spellen vind je bij de kaartspellen.
Veelgestelde vragen
Is rikken hier gratis?
Ja. Het spel is helemaal gratis, en je speelt zonder registratie en zonder download, gewoon in je browser.
Wat is het verschil tussen rikken en kleurenwiezen?
Allebei speel je met vier, en de partijen wisselen elke ronde. Bij kleurenwiezen vraag je een kleur en gaat een ander hardop mee; bij rikken vraag je een aas, en je maat blijft geheim tot die aas valt.
Hoe weet ik wie mijn maat is bij een rik?
Pas als de gevraagde aas valt, of als wie hem heeft de gevraagde kleur met een andere kaart uitkomt. Tot dan let je op wie de slagen van de bieder introeft: die speler is een tegenstander.
Moet ik de gevraagde aas meteen spelen?
Aan de standaardtafel wel: hij moet vallen in de eerste slag van zijn kleur die een ander uitkomt, ook als die slag al getroefd is. In de tafelinstellingen kun je de gevraagde aas ook vrij laten, zodat hij speelt als elke andere kaart.
Waarom moet ik troela bieden?
Omdat troela aan de standaardtafel verplicht is: met drie azen bied je bij je eerste beurt troela of hoger, tenzij er al hoger geboden is. In de instellingen maak je troela vrij of schakel je het bod helemaal uit.
Wat gebeurt er als iedereen past?
Aan de standaardtafel gaan de kaarten weg en deelt de volgende gever opnieuw. In de instellingen kies je in plaats daarvan schoppenvrouw, vrouwen of 1-5-11.
Waarom komt mijn spel niet op de ranglijst?
Omdat een van je instellingen afwijkt van de standaardtafel. Met huisregels speel je zoveel je wilt, maar alleen de standaardtafel vergelijkt alle spelers op gelijke voet. Je moet ook minstens twee rondes gespeeld hebben.
Zien de computerspelers mijn kaarten?
Nee. Ze kennen alleen hun eigen hand, de biedingen, de gespeelde kaarten en, bij een open spel, de open hand, net als elke speler aan tafel.
Meer kaartspellen
Kaarten- FreeCell
Alle kaarten liggen open: bouw de vier kleuren op van aas tot heer, met vier vrije cellen. - Spider patience
Twee kleuren, tien kolommen: leg de kaarten op volgorde van heer tot aas om de reeksen te laten verdwijnen. - Piramide solitaire
Haal paren kaarten weg die samen 13 maken en breek de piramide af tot aan de top. - Kleurenwiezen
Het Belgische wiezen met vier: vraag een troefkleur, ga mee, waag een solo of een miserie. Alleen tegen de robots of met vrienden. - Klondike patience
De klassieke patience: zeven kolommen, een trekstapel en vier basisstapels om op te bouwen van aas tot heer. - Belote
Klassieke belote met vier: neem de omgedraaide kaart, troef, tel je punten en breng je team naar 501. - Couyon
Het slagenspel uit de Ardennen met vier: neem de troef, haal de punten en veeg je vijf krijtstreepjes uit. - Ga vissen
Het parenspel van één tegen één, alleen of met vrienden: vraag om een kaart, let op wat de ander bij jou vraagt, en leg meer paren neer.